Sự chú ý tích cực: là gì và vì sao tốt cho trẻ

Sự chú ý tích cực là gì?

Sự chú ý tích cực là việc đáp lại con bằng những cách ấm áp, yêu thương và khích lệ. Ví dụ, đó có thể là:

• mỉm cười với con
• giao tiếp bằng mắt và dùng nét mặt trìu mến
• thể hiện tình cảm bằng cử chỉ – ví dụ, ôm con
• khen ngợi và động viên con
• quan tâm đến những điều con thích, các hoạt động và thành tích của con.

Vì sao sự chú ý tích cực quan trọng với trẻ

Ngay từ khi chào đời, trẻ cần những trải nghiệm và mối quan hệ cho bé thấy rằng mình là một con người có giá trị, có năng lực và mang lại niềm vui cho người khác. Sự chú ý, phản ứng và hồi đáp tích cực từ những người lớn thân thuộc và đáng tin cậy giúp trẻ hình dung được mình có giá trị đến nhường nào.

Hình ảnh bản thân của con được xây dựng dần theo thời gian nhờ những thông điệp tích cực, yêu thương từ bạn và những người quan trọng khác trong cuộc đời bé. Một hình ảnh bản thân lành mạnh rất quan trọng, không chỉ cho mối quan hệ của con với người khác mà còn cho sự tự tin khi bé tìm hiểu về thế giới.

Cảm giác an toàn và vững chãi của con đến từ những tương tác ấm áp và nhạy bén với bạn cùng những người chăm sóc khác. Nếu bạn mỉm cười với con khi bé nhìn về phía bạn, hoặc trấn an con khi bé sợ hãi hay bối rối, con sẽ cảm thấy an toàn và vững chãi. Điều này mang lại cho con sự tự tin để khám phá thế giới của mình.

Mọi đứa trẻ đều phát triển tốt nhất trong môi trường mà bé cảm thấy được hỗ trợ, khích lệ và an toàn. Thật vậy, những mối quan hệ ấm áp và tích cực là chìa khóa cho sự phát triển của trẻ.

Trẻ cần bao nhiêu sự chú ý tích cực?

Về lâu dài, điều quan trọng là bạn dành cho con sự chú ý tích cực thường xuyên hơn so với việc chỉnh sửa hay nhắc nhở con. Nếu bạn có thể dành cho con sự chú ý tích cực trong phần lớn thời gian, con sẽ có một cảm giác vững chắc rằng mình được an toàn và yêu thương.

Ngoài ra, khi bạn dành cho con nhiều sự chú ý tích cực, bạn trở thành một tấm gương tuyệt vời cho bé. Con có xu hướng bắt chước cách bạn nói và cư xử, điều này có thể giúp bé có nhiều tương tác tích cực hơn với người khác.

Và thật nhiều sự chú ý tích cực sẽ bù đắp cho những lúc thi thoảng bạn cảm thấy bực bội, mất tập trung, hoặc không thể dành cho con nhiều sự chú ý như bạn mong muốn.

Nếu phần lớn các tương tác hằng ngày của bạn với con là tiêu cực, hoặc nếu bạn thấy khó cảm nhận và hành động tích cực với con, thì bạn nên tìm đến sự trợ giúp chuyên môn. Hãy bắt đầu bằng việc gặp bác sĩ gia đình hoặc một chuyên viên tư vấn. Những người này có thể giúp bạn xây dựng mối quan hệ tích cực với con.

Sự chú ý tích cực: một phần trong cuộc sống hằng ngày với con

Những hoạt động hằng ngày như thay tã, trông con tắm hay đi bộ đến trường đều cho bạn cơ hội kết nối với con một cách ý nghĩa. Ví dụ, bạn có thể trao sự chú ý tích cực bằng cách ôm và cù lét bé khi lau khô người cho bé sau khi tắm. Hoặc bạn có thể ngồi vòng tay ôm con khi cùng nhau xem tivi.

Gợi ý dành sự chú ý tích cực hằng ngày

• Nhìn con và mỉm cười.
• Dừng lại, chú ý và lắng nghe thật kỹ khi con nói chuyện với bạn.
• Quan tâm đến những điều con cho là quan trọng. Ví dụ: 'Kể cho mẹ nghe thêm về khủng long stegosaurus đi'.
• Tạo ra những truyền thống gia đình đặc biệt mà cả nhà có thể cùng chia sẻ.
• Dành thời gian ở bên con, cùng làm những việc cả hai đều thích.
• Khen con khi bé cố gắng hoặc thử điều gì đó mới. Ví dụ: 'Bức tranh đẹp quá! Con tô bóng giỏi lắm'.

Dù con bao nhiêu tuổi, vẫn luôn có những việc bạn có thể làm mỗi ngày để gửi đi thông điệp rằng con đặc biệt và quan trọng. Cũng có những cách thể hiện sự chú ý tích cực phù hợp với từng độ tuổi.

Cách dành sự chú ý tích cực cho em bé

Ngay cả trước khi biết hiểu và dùng từ ngữ, em bé đã đáp lại giọng điệu, cử chỉ, nét mặt và ngôn ngữ cơ thể của bạn.

Mẹo cho em bé

• Mỉm cười khi con cười với bạn.
• Dỗ dành con khi con quấy khóc.
• Đáp lại những âm thanh con phát ra bằng cách nói lại điều gì đó.
• Trò chuyện về những gì đang diễn ra xung quanh hai mẹ con.
• Để ý xem con thích thú điều gì và khuyến khích bé khám phá. Ví dụ, hãy chỉ cho con cách lắc một chiếc lục lạc nhiều màu đã thu hút sự chú ý của bé.

Cách dành sự chú ý tích cực cho trẻ mới biết đi

Khi lớn hơn, trẻ hiểu nhiều hơn về những gì bạn nói, cũng như cách bạn nói.

Mẹo cho trẻ mới biết đi

• Hãy cùng đắm mình vào khoảnh khắc với con. Điều này có thể đơn giản như cúi xuống cùng ngắm một chú sâu bướm.
• Khi trò chuyện với con, hãy chừa thời gian sau khi bạn nói để bé có thể đáp lời.
• Khi chơi với con, hãy bình luận về những gì bé đang làm, mà đừng cố bắt bé làm khác đi. Ví dụ: 'Ồ, tháp cao quá! Còn xếp được mấy khối nữa trước khi nó đổ nhỉ?'
• Hãy khen cụ thể khi con có hành vi tích cực. Ví dụ: 'Mẹ rất thích khi con giúp mẹ nhặt các khối xếp hình'.

Cách dành sự chú ý tích cực cho trẻ mẫu giáo

Có rất nhiều cách bạn có thể dành sự chú ý tích cực cho trẻ mẫu giáo khi bé tìm hiểu về thế giới.

Mẹo cho trẻ 3-5 tuổi

• Dành thời gian cùng làm những hoạt động yêu thích của con – ví dụ ghép hình, xếp Lego, vẽ tranh, v.v.
• Mỉm cười và giao tiếp bằng mắt với con khi chào bé vào buổi sáng. Thậm chí có thể dành một khoảnh khắc cho một cái ôm đặc biệt.
• Cho con thấy bạn vui mừng khi gặp lại bé sau giờ học mẫu giáo. Hãy nói rằng bạn nhớ con, hoặc ôm và đập tay với con.
• Khen ngợi cụ thể khi con biết giúp đỡ. Ví dụ: 'Mẹ rất thích cách con tự đi giày sáng nay'.

Cách dành sự chú ý tích cực cho trẻ lớn hơn

Thế giới của trẻ mở rộng khi bé đi học. Nhưng sự ấm áp và chú ý tích cực của bạn vẫn là những ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển của con.

Mẹo cho trẻ 5-11 tuổi

• Dừng việc đang làm và lắng nghe khi con muốn kể về chuyện ở trường. Điều này có thể diễn ra lúc con về nhà hoặc muộn hơn, khi bé đang tắm hay đã lên giường.
• Hỏi con về một điều tốt đẹp đã xảy ra trong ngày. Nếu con thấy khó trả lời, hãy thử hỏi cụ thể hơn. Ví dụ: 'Hôm nay ở lớp con thích làm gì nhất?'
• Đặt câu hỏi tiếp nối khi con bắt đầu kể chuyện. Điều này giúp cuộc trò chuyện tiếp diễn. Ví dụ: 'Thế sau khi trận bóng ném kết thúc thì con làm gì?'
• Hãy nhớ tên bạn bè của con và hỏi thăm về họ.
• Cùng xem chương trình yêu thích hoặc nghe bài hát yêu thích của con.
• Để ý và hướng dẫn những tương tác tích cực của con với người khác. Ví dụ: 'Mẹ nghĩ bạn Hunter rất vui khi con hỏi về kỳ nghỉ của bạn ấy. Nó cho bạn ấy cơ hội kể về điều đặc biệt với mình'.
• Nếu cần góp ý mang tính xây dựng, hãy đồng thời nói điều gì đó tích cực. Ví dụ: 'Bình thường con chia sẻ rất giỏi. Mẹ biết lúc này hơi khó, nhưng con thử nghĩ xem các bạn sẽ cảm thấy thế nào khi không được đến lượt nhé'.