Giao tiếp
Bé rất thích thú với các cuộc trò chuyện. Bạn thường sẽ nghe được từ đầu tiên của bé vào khoảng độ tuổi này. Bé vẫn chủ yếu bập bẹ và bắt chước những âm thanh đơn giản. Nhưng bé có thể thử nói 1-2 từ mà mình hiểu, đặc biệt là 'ba ba' hay 'ma ma'.
Nếu bé chưa biết nói, bé vẫn sẽ cho bạn biết mình muốn và cần gì bằng ngôn ngữ cơ thể như vẫy tay và chỉ trỏ.
Hiểu biết
Bé dừng việc đang làm khi nghe thấy từ 'Không'. Bé có thể đáp lại các chỉ dẫn đơn giản và hợp tác nhiều hơn, đặc biệt khi bạn dùng tín hiệu trực quan. Ví dụ, bé có thể giơ tay lên đòi bế hoặc bò đến chỗ bạn nếu bạn nói 'Lại đây' kèm theo cử chỉ vẫy bé tới.
Cảm xúc
Trong vài tháng qua, bé đã học cách thể hiện những cảm xúc như sự dè dặt và sợ hãi. Nhưng giờ đây bé có thể bắt đầu bớt sợ người lạ hơn trước.
Chơi và học hỏi
Bé thích ngắm các hình ảnh trong sách và rất thích được đọc sách cùng bạn. Khi bạn hát cùng bé, bé có thể hát theo. Nhún nhảy theo nhạc cũng rất vui.
Bé luôn bận rộn học hỏi mọi lúc. Bé thích tìm những đồ vật được giấu đi – ví dụ, một món đồ chơi giấu dưới cái cốc. Bé cũng thích khi bạn cho bé xem cách mọi thứ hoạt động – ví dụ, cách đậy nắp lên hộp. Và bé đang với tay nắm lấy đồ vật, sử dụng chúng và thậm chí có thể ném chúng đi!
Vận động
Bé có lẽ vẫn cần được trợ giúp để đứng, nhưng bé có thể thử tự đứng trong vài giây. Bé sẽ thoải mái hơn khi đi lại nếu có thể bám vào đồ đạc, hoặc bé có thể muốn nắm tay bạn. Bé cũng có thể muốn thử tự đi mà không cần bạn giúp.
Kỹ năng vận động tinh đang phát triển, và bé có thể dễ dàng nhặt đồ vật bằng ngón cái và ngón trỏ.
Não bộ của trẻ hình thành các kết nối nhanh hơn trong 5 năm đầu đời so với bất kỳ giai đoạn nào khác. Môi trường giàu kích thích và yêu thương với nhiều hoạt động đa dạng giúp xây dựng những kết nối này và đặt nền móng cho việc học hỏi, sức khỏe và hành vi suốt cuộc đời.
Trò chuyện cùng bé
Bé thích thú với việc trò chuyện, vậy nên càng nói chuyện nhiều càng tốt!
Bạn có thể giúp bé hiểu nghĩa của từ ngữ bằng cách trò chuyện trong lúc làm các hoạt động thường ngày như tắm cho bé hay thay tã.
Ngoài ra, lắng nghe và đáp lại tiếng bập bẹ của bé giúp xây dựng kỹ năng ngôn ngữ, giao tiếp và đọc viết. Bạn có thể đáp lại bằng cách nói hoặc tạo âm thanh theo cách ấm áp, yêu thương của riêng mình. Bé thích nghe giọng bạn lên bổng xuống trầm và thích ngắm gương mặt bạn khi nói. Điều này giúp bé cảm thấy được 'lắng nghe', được yêu thương và trân trọng.
Cùng nhau đọc sách
Bạn có thể phát triển trí tưởng tượng của bé bằng cách đọc sách, nói về các hình ảnh trong sách và kể chuyện. Hát các bài hát và đọc đồng dao cũng là những hoạt động làm quen với chữ nghĩa từ sớm rất tốt. Tất cả những hoạt động này giúp bé hiểu ngôn ngữ và học đọc khi lớn hơn.
Cùng nhau chơi
Chơi là cách bé học hỏi. Bạn có thể thử:
- hát các bài hát
- chơi với đồ chơi
- chơi các trò như ú òa
- rung chuông và tạo những âm thanh ngộ nghĩnh
- chơi ngoài trời.
Khi ở ngoài trời, hãy nhớ giữ an toàn dưới nắng.
Vận động nào
Vận động và khám phá giúp xây dựng sức mạnh cơ bắp cho những động tác phức tạp như bám đứng dậy và tập đi. Hãy để bé tập bám vào đồ đạc để đứng lên. Nếu bé đang đứng, bạn có thể nắm tay bé và giúp bé tập đi.
Nếu bé đã biết di chuyển, hãy luôn để mắt đến bé và đừng bao giờ để bé một mình không có người trông trên ghế sofa, giường hay bàn thay tã. Nên cân nhắc làm cho ngôi nhà an toàn để bé di chuyển.
Giới thiệu món ăn mới
Thức ăn dặm của bé có thể là đồ nghiền thô, băm nhỏ và thức ăn cầm tay. Bé có thể thích các món tự làm như trứng nấu chín, rau củ và mì. Chỉ cần đảm bảo đồ ăn dặm đủ nhỏ và mềm để tránh hóc nghẹn.
Đôi khi bé sẽ không muốn làm một số việc này – ví dụ, bé có thể quá mệt hoặc quá đói. Bé sẽ dùng các tín hiệu của mình để cho bạn biết khi nào bé đã đủ và bé cần gì.
Cách chăm sóc bé 11 tháng và chăm sóc bản thân
Làm cha mẹ là một quá trình học hỏi không ngừng. Bạn hoàn toàn có thể tự tin về những gì mình biết. Và cũng không sao nếu bạn thừa nhận có điều mình chưa biết, đặt câu hỏi hay nhờ giúp đỡ.
Chăm sóc bản thân cũng rất quan trọng. Giữ cho mình khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và cảm xúc là tốt cho bạn và cho cả bé. Khi bạn khỏe mạnh, bạn có thể dành cho bé sự quan tâm yêu thương mà bé cần để lớn lên và phát triển.
Một phần của việc chăm sóc bản thân là biết nhờ giúp đỡ, đặc biệt khi bạn cảm thấy căng thẳng, lo âu hay tức giận. Có rất nhiều người có thể hỗ trợ bạn và bé, bao gồm bạn đời, bạn bè, người thân, y tá chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình cùng bác sĩ gia đình. Nên lập một danh sách những người này kèm thông tin liên lạc. Hãy dán danh sách lên tủ lạnh để dễ tìm khi cần.
Đừng bao giờ rung lắc em bé. Nếu bạn cảm thấy không thể chịu đựng nổi hoặc có thể làm tổn thương bé, hãy nhẹ nhàng đặt bé xuống một nơi an toàn. Hít thở sâu để bình tĩnh lại. Hãy tìm sự hỗ trợ bằng cách nói chuyện với người thân hoặc bạn bè, hoặc gọi đến đường dây nóng hỗ trợ làm cha mẹ hay đường dây Lifeline.
Khi nào cần lo lắng về sự phát triển của bé lúc 11 tháng
Bạn hiểu bé hơn ai hết. Vì vậy, hãy gặp y tá chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình hoặc bác sĩ gia đình nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào hoặc nhận thấy bé 11 tháng tuổi có bất kỳ vấn đề nào sau đây.
Nhìn, nghe và giao tiếp
Bé:
- không giao tiếp bằng mắt với bạn
- không dõi theo các vật chuyển động bằng mắt
- có một mắt bị lác vào trong hoặc ra ngoài trong phần lớn thời gian
- không bập bẹ
- không quay đầu về phía âm thanh hoặc giọng nói.
Hành vi
Bé không nhìn vào mặt bạn, không cười với bạn hoặc không thể hiện mình đang vui hay buồn.
Vận động
Bé không thể tự ngồi dậy hoặc dùng một tay nhiều hơn hẳn tay kia.
Hãy gặp chuyên gia y tế nhi khoa nếu bạn nhận thấy bé mất đi những kỹ năng bé từng có.
Cũng hãy gặp y tá hoặc bác sĩ gia đình nếu bạn có dấu hiệu lo âu sau sinh, trầm cảm sau sinh ở người mẹ sinh con hoặc trầm cảm sau sinh ở người làm cha mẹ không sinh con. Với sự giúp đỡ và hỗ trợ, bạn có thể kiểm soát các triệu chứng, cảm thấy khá hơn sớm hơn, và mang lại cho bé những gì bé cần để phát triển tốt.
Sự phát triển diễn ra theo trình tự tương tự ở hầu hết trẻ, nhưng các kỹ năng có thể xuất hiện ở những độ tuổi hay thời điểm khác nhau. Nếu bạn băn khoăn liệu sự phát triển của bé có đúng tiến độ không, hoặc cảm thấy có điều gì đó không ổn, tốt nhất nên tìm sự trợ giúp sớm. Hãy gặp y tá chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình hoặc bác sĩ gia đình.