Khi nào bạn cần một nếp sinh hoạt?
Nếu bạn cảm thấy gia đình không dành đủ thời gian vui vẻ bên nhau, hoặc cuộc sống gia đình quá bận rộn, khó khăn, thì một nếp sinh hoạt có thể giúp ích.
Nếp sinh hoạt có thể hữu ích cho những thời điểm bận rộn và căng thẳng trong ngày. Ví dụ, bạn có thể cần một nếp sinh hoạt giúp cả nhà chuẩn bị đi học và đi làm.
Nếp sinh hoạt cũng có thể giúp ích nếu có điều gì đó thường xuyên gây mâu thuẫn trong gia đình. Đó có thể là lúc đi mua sắm, hoặc khi các con cãi nhau xem đến lượt ai cho chó ăn.
Nếu bạn liên tục phải nhắc mọi người làm việc, hoặc bạn cảm thấy bực bội và cáu giận, đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bạn cần một nếp sinh hoạt. Ví dụ, một nếp sinh hoạt có thể khuyến khích con làm việc nhà, làm bài tập hoặc chuẩn bị đi ngủ.
Nếp sinh hoạt đặc biệt hữu ích khi bạn đang cố gắng giúp các thành viên hình thành những thói quen mới hoặc tốt hơn, như giữ vệ sinh tốt.
Khi con lớn lên hoặc gia đình trải qua những thay đổi lớn, như bắt đầu công việc mới hoặc thích nghi với một tình trạng sức khỏe, bạn có thể muốn điều chỉnh nếp sinh hoạt hiện có hoặc tạo ra nếp mới để phù hợp với những thay đổi này.
Cho các thành viên trong gia đình cùng tham gia
Hãy bắt đầu bằng việc trao đổi về nếp sinh hoạt với bạn đời của mình, nếu bạn có. Như vậy cả hai có thể đảm bảo đồng thuận và hiểu rõ mục tiêu của mình trước khi nói chuyện về nếp sinh hoạt với con.
Khi con khoảng 5 tuổi, bạn có thể nhờ con cùng tham gia xây dựng nếp sinh hoạt mới. Việc để tuổi teen có tiếng nói trong nếp sinh hoạt của chính mình là đặc biệt quan trọng. Điều này có thể đảm bảo nếp sinh hoạt bao gồm cả thời gian làm bài tập và đi chơi với bạn bè.
Việc nhờ con cùng tham gia xây dựng nếp sinh hoạt mới có thể mang lại cho con cảm giác làm chủ và giúp con tuân theo nếp sinh hoạt đó.
Cân nhắc các mục tiêu của gia đình
Nếp sinh hoạt cần đáp ứng nhu cầu hằng ngày của từng thành viên, nhưng cũng cần đáp ứng các mục tiêu dài hạn. Ví dụ, nếu việc có thời gian chất lượng bên nhau đều đặn là một mục tiêu dài hạn quan trọng trong gia đình, hãy cố gắng xây dựng nếp sinh hoạt giúp bạn đạt được mục tiêu này.
Thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống gia đình
Nên có những nếp sinh hoạt bạn có thể điều chỉnh khi mọi thứ thay đổi. Ví dụ, khi con lớn lên, con có thể đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn cho những việc như tự mặc quần áo đi học. Hoặc bạn có thể cần một nếp sinh hoạt mới khi con bắt đầu tham gia thể thao hoặc các hoạt động khác.
Một nếp sinh hoạt mới cũng có thể là một phần của nếp cũ. Ví dụ, nếu con cần uống một loại thuốc mới, bạn có thể thêm việc này vào nếp sinh hoạt của con, ngay trước khi đánh răng.
Phát huy thế mạnh của gia đình
Điều này nghĩa là hãy nghĩ xem các thành viên giỏi việc gì và đưa những thế mạnh đó vào nếp sinh hoạt. Ví dụ, nếu một bé dậy sớm giỏi hơn, bé đó có thể được dùng phòng tắm đầu tiên.
Làm cho nó vui
Đưa yếu tố vui chơi vào nếp sinh hoạt có thể giúp mọi thứ diễn ra trơn tru. Ví dụ, bạn có thể biến nếp buổi sáng thành một trò chơi, và bạn có thể khen con hoặc cho con kiếm những phần thưởng như sticker khi chuẩn bị xong đúng giờ.
Cân nhắc độ tuổi và khả năng
Nếp sinh hoạt sẽ hiệu quả nếu phù hợp với độ tuổi và khả năng của con. Ví dụ, bé mẫu giáo có thể giúp việc tối bằng cách đặt tấm lót bàn ăn, trong khi bé lớn hơn giúp dọn đĩa sau bữa tối.
Dùng lời nhắc và gợi nhắc
Nếu bạn đang thiết lập một nếp sinh hoạt mới, bạn có thể cần nhắc các thành viên về nó cho đến khi mọi người quen dần. Những danh sách đơn giản có thể là lời nhắc tốt nếu bạn đặt chúng ở nơi mọi người đều thấy. Nếu con còn nhỏ, bạn có thể làm một bảng hoặc cuốn sách tranh thể hiện nếp sinh hoạt của gia đình.
Bạn cũng có thể dùng các gợi nhắc để nhắc con về nếp sinh hoạt. Ví dụ, kết thúc một chương trình TV có thể đánh dấu thời điểm bắt đầu nếp chuẩn bị đi ngủ. Hoặc một bé lớn hơn có thể dùng đồng hồ báo thức để dậy buổi sáng.
Cần có thời gian để khắc phục thói quen cũ và học cách cư xử mới, nên bạn sẽ cần cho nếp sinh hoạt thời gian để phát huy tác dụng. Khi mọi thứ diễn ra suôn sẻ, hãy khen con vì sự nỗ lực và hợp tác. Còn nếu mọi thứ không như kế hoạch, hãy nói với chính mình và với con rằng: “Không sao đâu – ngày mai mình thử lại nhé”.
1. Xác định mục tiêu
Mục tiêu của một nếp sinh hoạt buổi sáng mới có thể là con sẵn sàng đi học trước 8 giờ 30 sáng – đã mặc quần áo, mang giày, ăn sáng xong, đánh răng và chải đầu, ba lô đã xếp đủ mọi thứ cần cho ngày hôm đó.
2. Liệt kê từng bước theo đúng thứ tự cần làm
Ví dụ:
- 7 giờ – thức dậy.
- 7 giờ 15 – 7 giờ 45 – ăn sáng và để đĩa vào bồn rửa.
- 7 giờ 45 – 8 giờ – đánh răng, chải đầu, bôi kem chống nắng.
- 8 giờ – 8 giờ 15 – mặc đồng phục, mang tất và giày.
- 8 giờ 15 – 8 giờ 30 – xếp ba lô.
Bước này bao gồm việc tính toán thời gian cho nếp sinh hoạt. Mỗi bước mất bao lâu? Bạn cần bắt đầu lúc mấy giờ để làm xong mọi thứ và còn dư thời gian cho những việc bất ngờ?
3. Xác định việc gì con tự làm được và việc gì con cần giúp
Ví dụ, bạn có thể cần hoặc muốn chuẩn bị bữa sáng cho con, nhưng có lẽ bạn có thể dạy con cách tự mặc quần áo.
4. Loại bỏ những thứ gây xao nhãng
Ví dụ, nếu con bị điện thoại làm xao nhãng vào buổi sáng, có thể để điện thoại ở khu vực sinh hoạt chung cho đến khi con đã sẵn sàng đi học.
5. Cân nhắc những quy tắc mới của gia đình
Nếu bạn đặt ra những quy tắc đơn giản, rõ ràng về kiểu hành vi mà bạn mong đợi, điều đó sẽ giúp con biết phải làm gì. Ví dụ, bạn có thể có quy tắc về việc ngồi vào bàn để ăn sáng.
6. Cố gắng dành chỗ cho trò chuyện hoặc vui chơi
Ví dụ, nếu bạn dành 30 phút cho bữa sáng, bạn có thể có thời gian ăn cùng con và trò chuyện.
7. Giải thích nếp sinh hoạt
Trước khi bắt đầu áp dụng một nếp sinh hoạt mới, hãy giải thích cho mọi người các bước của nếp sinh hoạt đó. Hãy sẵn sàng làm điều này nhiều hơn một lần cho đến khi cả nhà đều hiểu rõ.