Khói thuốc hoặc hơi thuốc thụ động là gì?
Khói thuốc hoặc hơi thuốc thụ động (second-hand smoke/vapour) gồm có:
- khói hoặc hơi “chính dòng”, là phần người hút thở ra
- khói “phụ dòng”, là phần bay ra từ đầu điếu thuốc đang cháy.
Cả khói thuốc thụ động và hơi thuốc lá điện tử thụ động đều chứa các hóa chất độc hại mà trẻ có thể hít phải. Trẻ thường hít phải khói hoặc hơi thuốc thụ động nhất khi cha mẹ, người thân và bạn bè của gia đình hút thuốc lá hoặc hút thuốc lá điện tử.
Việc hít phải khói hoặc hơi thuốc thụ động đôi khi được gọi là hút thuốc thụ động.
Khói thuốc hoặc hơi thuốc bám là gì?
Khói thuốc hoặc hơi thuốc bám (third-hand smoke/vapour) là phần còn sót lại sau khi ai đó đã hút thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử. Khói thuốc hoặc hơi thuốc bám đọng lại và lưu trên gần như mọi bề mặt trong khu vực ai đó đã hút, bao gồm trên da, tóc, quần áo, đồ đạc, sàn nhà và ghế ngồi ô tô.
Điều này nghĩa là trẻ vẫn tiếp xúc với hóa chất độc hại ngay cả sau khi người lớn đã hút xong.
Bạn không thể loại bỏ khói thuốc hoặc hơi thuốc bám bằng cách thông gió phòng, mở cửa sổ, dùng quạt hay máy lạnh, hoặc giới hạn việc hút thuốc ở một số khu vực nhất định trong nhà.
Vì sao khói thuốc thụ động, khói thuốc bám và hơi thuốc có hại cho trẻ
Khói thuốc và hơi thuốc thụ động lẫn bám đều nguy hiểm, đặc biệt với em bé và trẻ nhỏ.
Đó là vì khói thuốc và hơi thuốc thụ động lẫn bám có thể chứa các hóa chất độc hại. Em bé và trẻ nhỏ chịu nhiều rủi ro hơn từ những hóa chất này vì đường thở của các bé nhỏ hơn người lớn, và đường thở đó vẫn đang phát triển. Ngoài ra, em bé và trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và kém khả năng đào thải độc tố hơn người lớn.
Em bé và trẻ nhỏ cũng dành nhiều thời gian ở trên hoặc gần sàn nhà và thường cho tay cùng đồ chơi vào miệng. Điều này nghĩa là các bé có thể nuốt hoặc hít phải các hóa chất độc hại từ khói thuốc hoặc hơi thuốc bám trên sàn và các bề mặt khác.
Khói thuốc thụ động và khói thuốc bám
Có bằng chứng rõ ràng cho thấy trẻ tiếp xúc với khói thuốc thụ động có nguy cơ cao tử vong sớm và mắc bệnh do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Khói thuốc thụ động có thể gây hại cho hô hấp, nhịp tim và sự tăng trưởng của trẻ sơ sinh, khiến các bé có nguy cơ cao hơn về đột tử ở trẻ sơ sinh (SUDI). Nếu cha mẹ hút thuốc trong thai kỳ và sau khi bé sinh ra, nguy cơ SUDI của bé sẽ tăng lên.
Nếu trẻ tiếp xúc với khói thuốc thụ động, đường thở của trẻ có thể bị sưng và kích ứng. Trẻ có nhiều khả năng hơn những trẻ khác mắc một loạt các vấn đề về phổi và sức khỏe khác. Những vấn đề này bao gồm:
- hen suyễn
- viêm tiểu phế quản
- viêm phổi
- nhiễm trùng tai và mất thính lực liên quan
- biến chứng khi gây mê toàn thân hoặc trong khi phẫu thuật.
Ngoài ra, việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động và khói thuốc bám có thể ảnh hưởng đến não bộ của trẻ, vì não đang phát triển rất nhạy cảm ngay cả với lượng hóa chất độc hại rất nhỏ.
Trẻ đã có sẵn các vấn đề về phổi hoặc sức khỏe khác còn chịu rủi ro lớn hơn từ khói thuốc thụ động và khói thuốc bám.
Cuối cùng, khi trẻ sống trong một gia đình có người hút thuốc, khả năng trẻ tập hút thuốc ở tuổi thiếu niên tăng gấp đôi. Điều này đe dọa sức khỏe của trẻ khi trưởng thành.
Hơi thuốc lá điện tử thụ động và hơi thuốc bám
Hiện vẫn chưa có nhiều bằng chứng về việc hơi thuốc lá điện tử thụ động và hơi thuốc bám ảnh hưởng đến trẻ như thế nào. Nhưng điều này không có nghĩa thuốc lá điện tử ít nguy hiểm hơn thuốc lá thường.
Thuốc lá điện tử chứa một số hóa chất độc hại giống như thuốc lá thường. Trong đó có nicotine, vốn thường vẫn có trong các loại thuốc lá điện tử được dán nhãn “không chứa nicotine”. Tốt nhất nên cho rằng mọi loại hơi thuốc lá điện tử thụ động và hơi thuốc bám đều có hại cho trẻ.
Cách bảo vệ trẻ khỏi khói thuốc thụ động, khói thuốc bám và hơi thuốc
Cách quan trọng nhất để bảo vệ con khỏi khói thuốc thụ động, khói thuốc bám và hơi thuốc là cai thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử, và hỗ trợ những người lớn khác trong cuộc sống của con cùng cai.
Điều này giảm sự tiếp xúc của con với khói thuốc thụ động, khói thuốc bám và hơi thuốc. Nó cũng mang lại cho con những tấm gương tích cực về việc không hút thuốc và không hút thuốc lá điện tử.
Nếu bạn chưa hẳn sẵn sàng cai, hoặc nếu có người khác trong nhà hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử, vẫn có những việc bạn có thể làm để giảm sự tiếp xúc của con với khói hoặc hơi thuốc.
Một trong những điều quan trọng nhất là đảm bảo không ai hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử gần con trong nhà bạn. Điều này nghĩa là bạn phải hút ở xa con, và bạn cần đề nghị những người thân, bạn bè, người chăm sóc và khách đến chơi cũng làm như vậy. Cũng đảm bảo không ai hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử trong khu vực kín gần con.
Bạn có thể cần giải thích cho bạn bè và người thân rằng việc chỉ thổi khói hoặc hơi thuốc ra xa con không bảo vệ được con khỏi tác hại của khói hoặc hơi thuốc. Bạn có thể nói rằng bạn muốn giữ con khỏe mạnh bằng cách giảm thiểu việc con tiếp xúc với khói hoặc hơi thuốc.
Khi đến thăm bạn bè hoặc gửi con cho người khác chăm sóc, hãy cố gắng đảm bảo môi trường không có khói thuốc và hơi thuốc.
Ngoài ra, đừng bao giờ hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử trong xe ô tô có con. Mở cửa sổ xe là không đủ để ngăn khói hoặc hơi thuốc ảnh hưởng đến con. Lưu ý rằng việc hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử trong xe chở trẻ dưới 16 hoặc 18 tuổi là phạm pháp. Bạn sẽ bị phạt nếu bị phát hiện hút thuốc trong xe chở trẻ. Bạn nên kiểm tra luật của bang hoặc lãnh thổ mình để biết thêm.
Mọi trẻ em đều có quyền sống và lớn lên trong môi trường không khói thuốc và không hơi thuốc. Điều này có thể tạo ra khác biệt lớn cho sức khỏe và sự phát triển của con. Đó là lý do bạn hoàn toàn có thể đề nghị bạn bè và người thân không hút thuốc lá hay thuốc lá điện tử ở bất cứ đâu gần con.
Tìm trợ giúp để cai thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử
Nếu bạn cần thêm lời khuyên về việc cai thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử, hoặc về tác động của việc hút thuốc lên con, có nhiều dịch vụ, sự hỗ trợ và nguồn tài nguyên sẵn có. Bạn có thể bắt đầu bằng việc trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc một nhân viên y tế khác, hoặc gọi Quitline theo số 137 848.