Trẻ em và thanh thiếu niên có thể cảm thấy thế nào về việc tiêm chủng
Trẻ em và thanh thiếu niên có thể có nhiều cảm xúc khác nhau về việc tiêm chủng.
Nhiều trẻ sẽ thấy bình thường với việc tiêm chủng và kim tiêm. Nhưng một số trẻ có thể lo lắng khi phải tiêm, hoặc có thể hoảng sợ ngay trong lúc tiêm. Một số trẻ cũng có thể đã nghe những thông tin sai lệch từ bạn bè hoặc các nguồn khác và cảm thấy lo lắng hay băn khoăn về vắc-xin.
Vì vậy, việc chuẩn bị tinh thần cho con trước buổi hẹn tiêm có thể rất hữu ích. Cách bạn chuẩn bị cho con tùy thuộc vào độ tuổi, mức độ phát triển và cảm xúc của con.
Trẻ ở mọi lứa tuổi đều có thể cảm thấy hồi hộp hoặc lo lắng về việc tiêm chủng hay kim tiêm. Điều quan trọng là thừa nhận và gọi tên những cảm xúc này. Điều đó giúp con học cách hiểu và kiểm soát cảm xúc của mình.
Cách chuẩn bị cho em bé, trẻ mới biết đi, trẻ mẫu giáo và trẻ nhỏ đi tiêm
Nếu con bạn sắp đi tiêm, bạn nên nói cho con biết trước buổi hẹn. Nhưng bạn có thể chọn thời điểm trò chuyện sao cho phù hợp với con.
Hầu hết trẻ thích được báo vào buổi sáng của ngày đi tiêm. Điều này giúp con không suy nghĩ quá nhiều và lo lắng. Bạn có thể nói điều gì đó như: “Mình sẽ đến bác sĩ để lấy chút thuốc cho cánh tay, rồi sau đó mình sẽ ra công viên”.
Tốt nhất luôn nên cung cấp cho con những thông tin rõ ràng, chính xác và phù hợp với lứa tuổi để con có thể hiểu được. Tránh dùng những từ như “kim tiêm” hay “mũi tiêm”, thay vào đó hãy dùng những từ như “thuốc” hoặc “vắc-xin”.
Ví dụ:
- Với một bé đang lo lắng về việc bị tiêm, bạn có thể nói: “Vắc-xin có thể hơi nhói một chút giống như muỗi đốt thôi, nhưng nó qua rất nhanh”.
- Với một bé muốn biết tiêm chủng hoạt động ra sao, bạn có thể nói: “Thuốc giúp cơ thể con tạo ra những chú lính trong máu. Các chú lính đó sẽ chiến đấu chống lại vi-rút thay cho con”.
Những cách khác để chuẩn bị cho con đi tiêm bao gồm:
- Đọc sách – bạn có thể thử những cuốn như “Peppa gets a vaccination” hoặc “Doctor Bing!” cho em bé, trẻ mới biết đi và trẻ mẫu giáo, hoặc “A shot in the arm!” cho trẻ ở tuổi đi học.
- Chơi trò chơi – bạn và con có thể chơi trò hóa trang đi khám bác sĩ để tiêm vắc-xin.
- Vẽ tranh, tô màu hoặc làm các hoạt động thủ công khác – ví dụ, con có thể thích vẽ một siêu anh hùng vắc-xin.
Nếu con có câu hỏi về tiêm chủng mà bạn không biết câu trả lời, hãy nói với con rằng bạn sẽ tìm hiểu. Và nhớ quay lại trả lời cho con.
Nếu bạn cần giải thích cho con về vắc-xin và cách chúng hoạt động, tốt nhất luôn nên lấy thông tin từ những nguồn đáng tin cậy. Những nguồn này bao gồm bác sĩ gia đình, y tá sức khỏe trẻ em và gia đình, đơn vị tiêm chủng, hoặc các trang web của chính phủ và cơ quan y tế.
Cách chuẩn bị cho trẻ tiền dậy thì và thanh thiếu niên đi tiêm
Trò chuyện về các thông tin và cảm xúc liên quan đến tiêm chủng là cách tốt nhất giúp trẻ tiền dậy thì và thanh thiếu niên cảm thấy tự tin và thoải mái khi đi tiêm.
Dưới đây là một số gợi ý giúp những cuộc trò chuyện này diễn ra suôn sẻ:
- Lắng nghe một cách chân thành những lo lắng của con.
- Trả lời các câu hỏi của con một cách cởi mở, trung thực và dựa trên sự thật. Hãy bình tĩnh, tích cực và trấn an con.
- Nếu bạn không biết câu trả lời, hãy đề nghị cùng con tìm hiểu từ những nguồn đáng tin cậy.
- Nói về lý do vì sao việc lấy thông tin về bệnh tật và tiêm chủng từ các nguồn đáng tin cậy lại quan trọng.
- Nhấn mạnh vì sao tiêm chủng là điều tốt. Ví dụ: “Nếu mình tiêm chủng, mình giúp bảo vệ bé Kobi, người chưa thể tiêm được”. Hoặc: “Nếu mình tiêm chủng, mình tránh bị bệnh nặng. Nhờ vậy mình có thể tiếp tục làm những việc mình thích, như gặp gỡ bạn bè và gia đình”.
- Khuyến khích con chia sẻ những lo lắng của mình với bác sĩ gia đình.
- Tạm dừng cuộc trò chuyện nếu mọi thứ trở nên căng thẳng hoặc con buồn bực. Bạn và con có thể nói lại về vấn đề này khi cả hai đã bình tĩnh.
Luật về sự đồng ý tiêm chủng khác nhau giữa các bang và vùng lãnh thổ. Nói chung, cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp có thể thay mặt con ở tuổi thiếu niên đồng ý cho việc tiêm chủng. Trong một số trường hợp, thanh thiếu niên có thể tự đồng ý mà không cần cha mẹ hoặc người giám hộ. Bạn có thể kiểm tra quy định áp dụng cho bạn và con với cơ quan y tế địa phương. Nếu con từ chối tiêm chủng, điều quan trọng là tôn trọng mong muốn của con và không tiêm cho đến khi con sẵn sàng.
Xử lý sự lo lắng khi tiêm hoặc nỗi sợ kim tiêm: những lời khuyên
Trẻ ở mọi lứa tuổi đều có thể cảm thấy buồn bực, khó chịu hoặc đau khi tiêm vắc-xin. Nếu con bạn hồi hộp về việc tiêm hoặc sợ kim tiêm, những lời khuyên sau có thể giúp con có một trải nghiệm tích cực khi đi tiêm.
Lời khuyên cho mọi lứa tuổi
- Tiêm tại phòng khám bác sĩ gia đình hoặc với bác sĩ quen của con. Điều này có thể riêng tư và dễ chịu hơn cho con.
- Nếu bạn có câu hỏi cho đơn vị tiêm chủng, hãy gọi điện trước để trao đổi. Những cuộc trò chuyện dài ngay trước khi tiêm có thể khiến trẻ lo lắng hơn.
- Cho con một vài lựa chọn để con cảm thấy chủ động hơn trong tình huống này. Bạn có thể hỏi con muốn tiêm vào ngày nào, muốn làm gì trong lúc tiêm, hoặc muốn làm gì sau khi tiêm.
- Hỏi đơn vị tiêm chủng xem họ có kem hoặc gel gây tê để làm tê vùng tiêm không. Nếu không có, bạn có thể mua kem hoặc gel ở hiệu thuốc và mang đến phòng khám. Một số đơn vị tiêm chủng có một thiết bị rung nhỏ (gọi là “buzzy”) có thể giúp giảm đau ở vùng tiêm.
- Cho con mặc áo tay ngắn. Nếu con mặc áo len, hãy cho con cởi ra trước khi vào tiêm.
- Hãy kiên nhẫn với con. Nếu bạn cảm thấy bực bội, hãy cố gắng giữ điều đó cho riêng mình.
Lời khuyên cho em bé, trẻ mới biết đi và trẻ mẫu giáo
Trẻ nhỏ khi tiêm có thể giãy giụa hoặc khóc. Điều đó khiến con khó chịu, và cũng có thể khiến bạn buồn lòng. Những gợi ý sau có thể giúp mọi việc dễ dàng hơn:
- Cho con bú nếu con vẫn đang bú mẹ.
- Ôm con vào lòng trong lúc tiêm. Điều này giúp giữ yên cánh tay con và giúp con cảm thấy được bảo vệ.
- Cho con uống một chút chất lỏng ngọt, như si-rô đường (sucrose), ngay trước khi tiêm.
- Đưa cho con một món đồ chơi. Đồ chơi phát ra tiếng động thường rất hiệu quả.
- Đọc một cuốn sách con yêu thích cùng con.
- Cho con một chiếc chăn hoặc thú nhồi bông yêu thích để ôm.
- Đổi tư thế hoặc đi lại cùng con ngay sau khi tiêm.
Lời khuyên cho trẻ lớn hơn, trẻ tiền dậy thì và thanh thiếu niên
Trước, trong và sau khi tiêm, trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên có thể có những biểu hiện lo lắng như đau bụng, choáng váng hoặc khó thở. Những gợi ý sau có thể giúp ích:
- Khuyến khích con nghe nhạc hoặc xem video trên máy tính bảng hay điện thoại.
- Hỏi con một câu như “Nơi con thích đi nghỉ nhất là ở đâu?”
- Khuyến khích con tập các bài tập hít thở hoặc thư giãn. Con có thể luyện tập trước và thực hiện trong lúc tiêm.
Nếu bạn cần thêm hỗ trợ, hãy liên hệ với đơn vị tiêm chủng. Họ có thể trao đổi với bạn về cách tốt nhất để tiêm cho con. Một số trẻ em hoặc thanh thiếu niên sợ kim tiêm nghiêm trọng có thể cần gặp chuyên gia tâm lý hoặc nhà trị liệu thôi miên để vượt qua nỗi sợ này.
Tiêm chủng cho trẻ em và thanh thiếu niên khuyết tật, tự kỷ hoặc có nhu cầu đặc biệt khác
Trẻ em và thanh thiếu niên khuyết tật, trẻ tự kỷ, cũng như trẻ có những nhu cầu đặc biệt khác có thể cần được cung cấp thông tin về tiêm chủng phù hợp với mức độ phát triển của mình. Bạn có thể nhờ chuyên gia y tế hoặc chuyên gia về khuyết tật của con giúp xây dựng nội dung phù hợp riêng cho con.
Và nếu con có nhạy cảm về giác quan hoặc các nhu cầu khác khiến việc tiêm trở nên đặc biệt khó khăn, bạn có thể nhờ chuyên gia y tế hoặc chuyên gia về khuyết tật của con tư vấn cách xử lý. Trong một số trường hợp, bạn có thể cần cân nhắc gây mê nhẹ khi tiêm.
Bác sĩ hoặc chuyên gia về khuyết tật của con sẽ giúp bạn tìm ra những lựa chọn tốt nhất cho con.