'Lơ đãng chết người' là gì?
'Lơ đãng chết người' (fatal distraction) là một khoảnh khắc trí nhớ ngắn hạn bị gián đoạn, khiến cha mẹ hoặc người chăm sóc quên rằng con đang ở ghế sau của xe và vô tình bỏ quên con ở đó.
Lơ đãng chết người đôi khi còn được gọi là 'hội chứng quên em bé' (forgotten baby syndrome).
Lơ đãng chết người xảy ra như thế nào?
Sự gián đoạn trí nhớ ngắn hạn dẫn đến việc trẻ vô tình bị bỏ quên trong xe có thể xảy ra khi cha mẹ và người chăm sóc:
- cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng hoặc lo âu
- bị xao nhãng
- có thay đổi trong nề nếp sinh hoạt.
Việc trí nhớ ngắn hạn bị gián đoạn là điều tự nhiên và có thể xảy ra với bất kỳ ai. Đặc biệt dễ quên khi bạn là cha mẹ hoặc người chăm sóc. Đó là vì bạn phải suy nghĩ và làm rất nhiều việc mỗi ngày, đôi khi cùng một lúc.
Làm thế nào để tránh lơ đãng chết người?
Quên rằng con đang ở ghế sau của xe là điều rất nguy hiểm, nhưng bạn có thể tránh được tình huống này.
Có 3 điều quan trọng bạn có thể làm để giúp bản thân luôn nhớ đến con và giữ con an toàn:
- Tạo một nề nếp an toàn.
- Giảm các yếu tố gây xao nhãng.
- Chăm sóc bản thân.
Để con một mình trong xe, dù chỉ một khoảnh khắc, là điều rất nguy hiểm. Xe đỗ có thể nóng lên rất nhanh. Nếu bạn phải rời khỏi xe vì bất kỳ lý do gì, hãy luôn mang con theo cùng.
Tạo một nề nếp an toàn
Một nề nếp an toàn có thể giảm nguy cơ bạn vô tình bỏ quên con trong xe.
Đó là vì một nề nếp an toàn tạo ra những tín hiệu nhắc bạn nhớ hoặc kiểm tra xem con có trong xe hay không. Và một khi nề nếp đó trở thành thói quen, bạn sẽ bắt đầu tự động kiểm tra con mà không phải dựa vào trí nhớ ngắn hạn.
Những hành động thành nề nếp giúp bạn nhớ rằng con đang ở trong xe
Phần quan trọng nhất của một nề nếp an toàn là kiểm tra ghế sau mỗi khi rời khỏi xe. Bạn cũng có thể đưa những hành động như sau vào nề nếp để giúp mình nhớ đến con:
- Mở cửa sau của xe mỗi lần đỗ xe, kể cả khi không có ai ngồi ở ghế sau.
- Đặt túi hoặc hộp cơm của con lên ghế trước, nơi bạn có thể nhìn thấy.
- Để một vật gì đó ở ghế sau cạnh con. Hãy chọn một món bạn sẽ cần đến khi kết thúc chuyến đi, như điện thoại, ví hoặc túi xách.
- Mỗi lần rời khỏi xe, hãy điểm lại trong đầu hoặc nói thành tiếng danh sách những thứ phải mang theo. Ví dụ: 'Em bé, chìa khóa, ví, điện thoại'.
- Dán một mẩu giấy ghi chú hoặc sticker lên cửa kính xe hoặc gần tay nắm cửa, nơi bạn sẽ nhìn thấy khi xuống xe. Có thể viết gì đó như 'Nhìn trước khi khóa' hoặc 'Kiểm tra ghế sau'.
- Nhờ người chăm sóc con hoặc cơ sở giữ trẻ gọi cho bạn nếu con chưa đến – ví dụ, nếu người chăm sóc đã chờ 30 phút.
Thiết bị nhắc bạn rằng con đang ở trong xe
Bạn có thể mua các thiết bị nhắc rằng con đang ở trong xe, nhưng tốt nhất luôn dùng chúng kèm với một nề nếp an toàn:
- Gương chiếu ghế sau – giúp bạn nhìn thấy con khi đang ngồi ở phía trước.
- Cảm biến ghế xe – theo dõi trọng lượng trên ghế xe của con, chuyển động ở phía sau xe và thay đổi nhiệt độ trong xe. Chúng cảnh báo bạn nếu con bị bỏ lại.
- Hệ thống cảnh báo cửa sau – phát hiện xem bạn có mở cửa sau trước hoặc trong chuyến đi không. Chúng có thể nhắc bạn kiểm tra ghế sau khi kết thúc chuyến đi.
- Thiết bị cắm vào nguồn điện của xe – có thể nhắc bạn kiểm tra ghế sau khi tắt động cơ.
Bạn áp dụng càng nhiều biện pháp để phòng ngừa việc vô tình bỏ quên con trong xe thì con càng an toàn.
Giảm các yếu tố gây xao nhãng
Các yếu tố gây xao nhãng có thể làm tăng nguy cơ vô tình bỏ quên con vì chúng làm quá tải trí nhớ ngắn hạn của bạn.
Dưới đây là những cách để giảm xao nhãng khi bạn ở trong xe cùng con:
- Dành nhiều thời gian cho chuyến đi để không phải vội vàng.
- Chuyển điện thoại sang chế độ im lặng hoặc chế độ máy bay.
- Dùng GPS khi đi những tuyến đường mới để bạn có ít thứ phải suy nghĩ hơn.
- Tắt radio.
Đôi khi trẻ bị bỏ quên trong xe do những yếu tố xao nhãng mà bạn không kiểm soát được, hoặc do có thay đổi trong nề nếp. Ví dụ, bạn quen lái thẳng đến chỗ làm, nhưng một buổi sáng nào đó bạn cần đưa con đến nhà trẻ.
Đây là lý do vì sao việc tạo một nề nếp an toàn rất quan trọng, để việc kiểm tra ghế sau tìm con trở thành một phần của mọi chuyến đi.
Chăm sóc bản thân
Cha mẹ, đặc biệt là cha mẹ mới, thường cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng hoặc lo âu. Điều này có thể ảnh hưởng đến trí nhớ ngắn hạn và làm tăng nguy cơ vô tình bỏ quên con trong xe.
Chăm sóc bản thân là một cách quan trọng để giảm nguy cơ này.
Ngủ đủ giấc
Cố gắng ngủ đủ giấc là điều quan trọng. Nếu ngủ được nhiều hơn, bạn sẽ thấy được nghỉ ngơi và bớt căng thẳng hơn. Nếu bạn có em bé hoặc trẻ nhỏ, ngủ nhiều hơn có thể nghĩa là đi ngủ sớm hơn nếu có thể, hoặc dành thời gian ngủ trưa vào cuối tuần.
Nếu bạn mệt mỏi vì con khó dỗ ngủ hoặc ngủ không ngon, bạn có thể nhận trợ giúp từ y tá sức khỏe trẻ em và gia đình, bác sĩ hoặc bác sĩ nhi khoa. Những chuyên gia y tế này có thể cùng bạn tìm ra giải pháp về giấc ngủ và dỗ ngủ phù hợp với gia đình.
Nếu bạn cảm thấy cực kỳ mệt mỏi, tốt nhất là tránh lái xe. Nếu là việc không thể trì hoãn, bạn có thể nhờ người khác lái hoặc dùng phương tiện công cộng, taxi hay dịch vụ gọi xe.
Kiểm soát căng thẳng hoặc lo âu
Việc để ý các dấu hiệu căng thẳng hoặc lo âu và thực hiện các bước để kiểm soát những cảm xúc này là điều quan trọng.
Một số dấu hiệu thường gặp của căng thẳng hoặc lo âu là lo lắng gần như suốt thời gian, khó ngủ và cảm thấy tim đập nhanh.
Dưới đây là những cách để kiểm soát căng thẳng hoặc lo âu:
- Thực hiện các bài tập thở hoặc các bài tập suy nghĩ tích cực.
- Tâm sự với bạn bè hoặc người thân.
- Dành thời gian làm những điều bạn yêu thích.
Nếu con vô tình bị khóa trong xe hoặc bạn thấy bất kỳ đứa trẻ nào bị bỏ một mình trong xe, hãy tìm trợ giúp ngay lập tức. Bạn có thể báo cho người gần đó hoặc hô lớn để cầu cứu. Nếu đứa trẻ trông nóng nực hoặc bị kiệt sức, hãy gọi 000 ngay lập tức. Cũng nên gọi dịch vụ cứu hộ giao thông địa phương để được giúp đỡ.