Đi xe cho con bạn bị khuyết tật, có bệnh lý hoặc nhu cầu khác
Đi xe an toàn và thoải mái là điều quan trọng đối với mọi trẻ em và thanh thiếu niên.
Ở Úc, trẻ đến 7 tuổi phải dùng ghế xe trẻ em tiêu chuẩn Úc đạt Tiêu chuẩn Úc/New Zealand AS/NZS 1754. Trẻ từ 7 tuổi trở lên nên dùng ghế xe tiêu chuẩn Úc cho đến khi vừa với dây an toàn người lớn loại đai ngang đùi và đai chéo vai.
Nhiều trẻ đến 10-12 tuổi bị khuyết tật, có bệnh lý hoặc nhu cầu khác vẫn có thể đi xe an toàn và thoải mái trong ghế xe tiêu chuẩn Úc.
Một số trẻ và thanh thiếu niên có thể cần điều chỉnh ghế xe tiêu chuẩn Úc. Điều này có thể bao gồm trẻ và thanh thiếu niên đang bó bột hoặc có bệnh lý về hô hấp.
Và một số trẻ có thể cần thiết bị đi xe đặc biệt, như ghế xe chuyên dụng, để giữ tư thế ngồi an toàn, được nâng đỡ tốt và thoải mái.
Thiết bị đi xe phù hợp nhất cho con sẽ phụ thuộc vào nhu cầu của con. Một chuyên gia y tế được đào tạo về các giải pháp ngồi an toàn có thể đánh giá nhu cầu của con và đề xuất hướng tiếp cận phù hợp.
Ghế xe tiêu chuẩn Úc
Trang web Mobility and Accessibility for Children and Adults (MACA) có danh sách các ghế xe trẻ em tiêu chuẩn Úc thường được trẻ khuyết tật, có bệnh lý hoặc nhu cầu khác sử dụng. Những ghế này bao gồm cả ghế có dây đai tích hợp sẵn.
Ghế xe tiêu chuẩn Úc đã được điều chỉnh
Trong một số trường hợp, ghế xe tiêu chuẩn Úc có thể được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu của trẻ – ví dụ, nếu con đang bó bột nửa người (hip spica cast).
Việc điều chỉnh ghế xe thường liên quan đến việc thêm các phụ kiện không do nhà sản xuất cung cấp, như bộ phận nâng đỡ tư thế, dây kéo dài và nắp che khóa.
Ghế xe trẻ em chuyên dụng
Ghế xe trẻ em chuyên dụng được thiết kế riêng cho trẻ và thanh thiếu niên bị khuyết tật, có bệnh lý hoặc nhu cầu khác.
Có nhiều loại ghế xe chuyên dụng, bao gồm ghế quay mặt về phía sau và phía trước. Ghế xe chuyên dụng có những tính năng giúp cải thiện sự thoải mái và an toàn:
- Đế xoay – giúp bạn dễ dàng đưa con vào và ra khỏi xe hơn.
- Gác chân – nâng đỡ bàn chân và cẳng chân của con, giúp con giữ tư thế tốt. Gác chân có thể điều chỉnh theo kích cỡ của con.
- Tính năng chống thoát – giúp ngăn con tự thoát ra khỏi ghế xe. Có thể bao gồm thêm khóa cài và bộ giữ dây vai.
- Ngả thêm và nghiêng giữ nguyên tư thế (tilt-in-space) – giúp con giữ tư thế ngồi an toàn và thoải mái. Tính năng này có thể được tích hợp sẵn trong ghế xe hoặc là tùy chọn thêm. Hầu hết ghế xe chuyên dụng cho ngả nhiều hơn ghế xe tiêu chuẩn Úc.
- Nâng đỡ tư thế bổ sung – giúp con giữ tư thế ngồi thoải mái và lành mạnh. Bao gồm đệm, khối chèn hoặc miếng lót để nâng đỡ hai bên thân hoặc đầu.
Bạn có thể truy cập danh bạ sản phẩm quốc gia của MACA để tìm hiểu thêm. Danh bạ này liệt kê các ghế xe chuyên dụng đã được MACA kiểm tra an toàn độc lập.
Miễn trừ đối với thiết bị đi xe đặc biệt
Con bạn sẽ cần một giấy miễn trừ để dùng thiết bị đi xe đặc biệt, bao gồm:
- ghế xe trẻ em tiêu chuẩn Úc đã được điều chỉnh
- ghế xe chuyên dụng
- phụ kiện đặc biệt.
Đó là vì những thiết bị này không đạt Tiêu chuẩn Úc/New Zealand.
Yêu cầu về miễn trừ ở các bang và vùng lãnh thổ Úc
- Hầu hết các bang và vùng lãnh thổ Úc – con bạn sẽ cần một giấy chứng nhận y tế.
- Queensland – con bạn chỉ cần một mẫu Advice to Parent (Thông báo cho phụ huynh).
- Western Australia – con bạn cần cả giấy chứng nhận y tế và mẫu Advice to Parent.
Nếu bạn không chắc con cần những giấy tờ gì để được miễn trừ, hãy liên hệ với cơ quan giao thông của bang hoặc vùng lãnh thổ hoặc một chuyên gia y tế được đào tạo.
Về các giấy tờ con bạn cần
- Giấy chứng nhận y tế – sẽ ghi rõ thiết bị đi xe nào con bạn cần. Con sẽ cần gặp bác sĩ, như bác sĩ gia đình (GP), để có giấy này.
- Mẫu Advice to Parent – sẽ mô tả thông tin của bạn, thông tin của con, thông tin của người kê đơn hoặc chuyên gia y tế, thiết bị đi xe đặc biệt được kê, và thông tin về việc lắp đặt và sử dụng thiết bị. Một chuyên gia y tế được đào tạo phải điền mẫu này giúp bạn.
Những điều khác cần biết về miễn trừ
Bạn sẽ cần giữ giấy miễn trừ của con trong xe khi con đang dùng thiết bị đi xe đặc biệt được kê.
Nhu cầu của con có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy chuyên gia y tế sẽ đặt một ngày tái khám để đánh giá lại nhu cầu đi xe của con, bao gồm cả giấy miễn trừ.
Trợ giúp chuyên môn để đi xe an toàn khi khuyết tật, có bệnh lý hoặc nhu cầu khác
Các chuyên gia y tế được đào tạo về giải pháp ngồi an toàn cho trẻ và thanh thiếu niên khuyết tật thường bao gồm các nhà trị liệu nghề nghiệp (occupational therapist) và nhà vật lý trị liệu (physiotherapist).
Những chuyên gia y tế này có thể:
- đánh giá nhu cầu của con
- đề xuất ghế xe trẻ em hoặc phụ kiện phù hợp với nhu cầu của con
- kiểm tra xem con có an toàn và thoải mái khi đi xe không
- giúp bạn hiểu luật giao thông ở bang hoặc vùng lãnh thổ của mình
- giúp bạn xin giấy miễn trừ để con dùng thiết bị đi xe đặc biệt.
Họ cũng có thể:
- làm việc với các nhà cung cấp địa phương để thử sản phẩm, như ghế xe chuyên dụng
- giúp bạn xin hỗ trợ từ NDIS để chi trả cho thiết bị đi xe đặc biệt
- đưa ra các chiến lược để kiểm soát hành vi không an toàn khi đi xe
- giúp con chuyển sang xe đẩy hoặc xe lăn được phê duyệt để vận chuyển trên xe nếu cần.
Bạn có thể đã đang làm việc với một chuyên gia y tế được đào tạo thông qua bệnh viện hoặc dịch vụ khuyết tật. Nếu cần tìm một chuyên gia y tế được đào tạo, bạn có thể dùng danh sách tra cứu của MACA, liên hệ Kidsafe ở bang hoặc vùng lãnh thổ của mình, hoặc nhờ một trong các chuyên gia về khuyết tật của con giới thiệu.
Trợ giúp lắp đặt ghế xe trẻ em
Dịch vụ lắp đặt ghế xe tại địa phương có thể giúp lắp đặt ghế xe trẻ em tiêu chuẩn Úc đúng cách. Các cửa hàng bán lẻ ghế xe cũng có thể cung cấp dịch vụ hỗ trợ.
Một số bệnh viện có chương trình cho mượn và có thể giúp lắp đặt ghế xe tiêu chuẩn Úc đã được điều chỉnh – ví dụ, cho trẻ bó bột nửa người (hip spica cast).
Các chuyên gia về sản phẩm cho người khuyết tật có thể giúp lắp đặt ghế xe chuyên dụng hoặc dây đai, áo đai đặc biệt đúng cách. Hãy trao đổi với một chuyên gia y tế về việc nhận trợ giúp từ chuyên gia sản phẩm cho người khuyết tật.
Con bạn có thể được hỗ trợ từ NDIS, tùy theo nhu cầu đi lại của con. Nếu con không thể nhận hỗ trợ từ NDIS, các tổ chức khác như Variety, Brainwave Australia hoặc một câu lạc bộ Rotary địa phương có thể giúp được.