Hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên từng bị xâm hại tình dục
Xâm hại tình dục trẻ em có thể gây hại cho trẻ em và thanh thiếu niên cả về tinh thần lẫn thể chất, ở hiện tại và cả trong tương lai. Nhưng trẻ em và thanh thiếu niên từng bị xâm hại tình dục hoàn toàn có thể và thực sự hồi phục nếu nhận được sự hỗ trợ.
Sự hỗ trợ giúp trẻ cảm thấy an toàn, được chở che và bớt căng thẳng.
Sự hỗ trợ có thể đến từ gia đình, những người chăm sóc khác, cộng đồng, sự gắn bó với quê hương và văn hóa, và các chuyên gia.
Hỗ trợ từ gia đình và xã hội cho trẻ em và thanh thiếu niên từng bị xâm hại tình dục
Nếu con bạn hoặc một đứa trẻ bạn đang chăm sóc từng bị xâm hại tình dục, có những điều bạn có thể làm trong đời sống gia đình hằng ngày để hỗ trợ trẻ.
Đời sống hằng ngày
- Duy trì các nề nếp đều đặn cho giờ ăn, giờ ngủ và việc đi học, đi nhà trẻ hay mẫu giáo.
- Để ý đến bất kỳ thay đổi đáng kể nào trong hành vi của con – ví dụ, ăn hoặc ngủ khác đi, hoặc tránh né những hoạt động hay nơi chốn con từng thích.
- Dành thời gian bên nhau như một gia đình và với những người con yêu quý và tin tưởng. Ví dụ, chơi cờ bàn cùng nhau, đi dạo, cùng xem TV, v.v.
- Mỗi ngày dành thời gian trò chuyện riêng với con – ví dụ, trong lúc cùng đọc sách trước khi ngủ hoặc trên đường lái xe đến buổi đá bóng.
- Giúp con đặt ra những mục tiêu nhỏ, khả thi – ví dụ, thử một sở thích mới hoặc đi tập thể thao mỗi tuần.
- Trao đổi với nhà trường của con về cách họ có thể hỗ trợ con – ví dụ, một giáo viên con có thể tâm sự, hoặc một không gian an toàn con có thể đến.
- Khen ngợi sự tiến bộ và những cải thiện của con trong mọi mặt của cuộc sống.
Các mối quan hệ
- Nói với con rằng bạn yêu con và sẽ luôn ở bên con, dù có chuyện gì xảy ra.
- Thể hiện tình cảm theo cách con thích. Ví dụ, con có thể thích đập tay (high five) hoặc chạm nắm tay hơn là ôm hay hôn.
- Khuyến khích con duy trì những mối quan hệ tích cực bên ngoài gia đình – ví dụ, thông qua các hoạt động ngoại khóa.
Cảm xúc
- Hãy kiên nhẫn nếu con có vẻ tức giận hay bực bội. Khi con buồn bã, đau khổ hoặc lo lắng, hãy an ủi và trấn an con. Hãy cho con biết rằng mọi cảm xúc của con đều ổn cả.
- Khuyến khích con nói về cảm xúc của mình rồi cùng nhau gọi tên chúng. Bạn có thể nói: 'Sáng nay con thấy thế nào? Con đang cười kìa – có vẻ con đang vui đấy'.
- Nếu con còn nhỏ, hãy thử dùng hình ảnh, áp phích, thẻ hoặc đồ chơi về 'cảm xúc' để giúp con hiểu và bộc lộ cảm xúc. Sách về cảm xúc cũng có thể giúp ích.
- Nếu con lớn hơn, hãy gợi ý dùng nhật ký. Đôi khi viết ra hoặc vẽ ra dễ hơn là nói thành lời.
- Nếu con gặp khó khăn khi nói về cảm xúc của mình, con có thể thấy dễ hơn nếu bạn hỏi con rằng người khác sẽ cảm thấy thế nào trong tình huống này.
Trò chuyện và lắng nghe
- Cho con không gian, thời gian và cơ hội để nói về những gì đã xảy ra.
- Cho con biết rằng bạn luôn ở đó để lắng nghe và hỗ trợ con. Trấn an con rằng con có thể tâm sự với bạn về bất cứ điều gì, dù đó là chuyện gì.
- Lắng nghe một cách chủ động những lo lắng và cảm xúc của con mà không cố gắng 'sửa chữa' chúng.
- Nói về việc được an toàn, cảm thấy an toàn và có quyền cảm thấy an toàn. Ví dụ, bạn có thể nói về những người con có thể tìm đến để được giúp đỡ nếu con cảm thấy không an toàn.
- Nếu bạn đang tìm hỗ trợ chuyên môn cho con, hãy cho con biết điều đó sẽ diễn ra như thế nào, sẽ giúp ích ra sao và hai mẹ con sẽ cùng nhau vượt qua thế nào.
- Trao đổi với con về việc chia sẻ thông tin về vụ xâm hại tình dục. Hãy nói rõ bạn sẽ cần báo cho ai và họ sẽ giúp như thế nào.
Sẽ có những ngày tốt và những ngày không được như ý. Hãy tiếp tục dành cho con nhiều sự hỗ trợ nhất có thể, kể cả vào những ngày không được như ý. Nếu bạn không chắc cách hỗ trợ con, hãy trao đổi với chuyên gia đang làm việc với con. Cùng nhau, bạn và chuyên gia có thể tìm ra cách ứng phó.
Hỗ trợ chuyên môn cho trẻ em và thanh thiếu niên từng bị xâm hại tình dục
Hỗ trợ chuyên môn có thể giúp con hồi phục sau xâm hại. Với một số trẻ, sự hỗ trợ này sẽ là việc làm việc trực tiếp với các chuyên gia. Với những trẻ khác, đặc biệt là trẻ nhỏ, sự hỗ trợ có thể là việc bạn làm việc với các chuyên gia và học các chiến lược để giúp con tại nhà.
Bước đầu tiên là đến gặp bác sĩ gia đình (GP) để xin giấy giới thiệu đến một chuyên gia hoặc dịch vụ chuyên biệt cho con. Tùy theo nhu cầu của con và các dịch vụ sẵn có, đây có thể là một nhà tâm lý học, nhân viên công tác xã hội, người bênh vực (advocate) hoặc một dịch vụ cung cấp các chương trình cá nhân hay nhóm.
Bạn có thể nhờ bác sĩ gia đình giúp tìm dịch vụ hoặc chuyên gia phù hợp cho con. Bạn có thể muốn tìm một người:
- chuyên làm việc với trẻ em
- có kinh nghiệm làm việc với trẻ từng bị xâm hại tình dục
- thuộc giới tính con cảm thấy thoải mái hơn.
Các chuyên gia có thể xây dựng một kế hoạch điều trị và hỗ trợ để giúp con. Họ cũng có thể giúp bạn hiểu những bước cần thực hiện trong hoàn cảnh của mình.
Bạn có thể sắp xếp một buổi hẹn thử để xem chuyên gia có phù hợp với bạn và con không.
Các dịch vụ hỗ trợ khác nhau giữa các bang. Nhiều bang có những dịch vụ chuyên biệt được tài trợ về xâm hại tình dục trẻ em. Một số phòng khám tư và chuyên gia cũng chuyên về lĩnh vực này. Các đường dây trợ giúp và dịch vụ này có thể là điểm khởi đầu tốt để tìm hiểu xem khu vực của bạn có những gì.
Làm việc với chuyên gia để hồi phục sau xâm hại tình dục trẻ em
Nếu con đang làm việc với một chuyên gia để hồi phục sau xâm hại tình dục, gia đình bạn có thể cũng sẽ tham gia. Nhưng cách bạn tham gia sẽ tùy thuộc vào chương trình và phương pháp mà chuyên gia sử dụng. Bạn nên hỏi chuyên gia về điều này.
Khi gặp chuyên gia, dưới đây là những câu hỏi nên đặt ra:
- Một buổi làm việc điển hình sẽ diễn ra như thế nào?
- Anh/chị dùng những chiến lược và hoạt động nào với trẻ từng bị xâm hại tình dục?
- Con tôi sẽ cần hỗ trợ trong bao lâu? Con sẽ có bao nhiêu buổi?
- Liệu các thành viên khác trong gia đình có cơ hội tham gia một số buổi không?
- Tôi có thể hỗ trợ con như thế nào giữa các buổi?
- Anh/chị sẽ theo dõi và cho tôi biết về sự tiến bộ của con như thế nào?
- Anh/chị sẽ làm gì nếu có bất kỳ lo ngại nào về an toàn của trẻ?
Chăm sóc bản thân khi con bạn từng bị xâm hại tình dục
Nếu con bạn từng bị xâm hại tình dục, bạn có thể trải qua nhiều cảm xúc. Bạn có thể cảm thấy choáng ngợp, bị áp lực, bối rối, tức giận, kinh hoàng, ghê tởm, buồn bã, bị phản bội, tội lỗi hoặc đau đớn tột cùng. Gia đình và bạn bè của bạn cũng có thể cảm thấy như vậy.
Điều quan trọng là hãy tự nhắc nhở rằng bạn không có lỗi.
Cũng quan trọng không kém là chăm sóc bản thân. Chăm sóc bản thân về thể chất, tinh thần và cảm xúc sẽ giúp bạn đáp ứng được nhu cầu của con.
Và điều quan trọng là hãy tìm sự giúp đỡ. Bạn có thể tâm sự với những người thân và bạn bè đáng tin cậy, nhưng hãy hỏi ý kiến con trước về việc chia sẻ thông tin. Đồng thời nói rõ rằng bạn mong người thân và bạn bè tôn trọng quyền riêng tư của con. Hoặc bạn có thể trao đổi với bác sĩ gia đình, người có thể giới thiệu bạn đến một chuyên gia tư vấn hoặc nhà tâm lý học. Chuyên gia của con cũng có thể giới thiệu một người có kinh nghiệm làm việc với cha mẹ, người chăm sóc và anh chị em.
Bạn không phải đối mặt một mình. Tìm sự hỗ trợ cho chính mình là một phần quan trọng trong việc giúp con hồi phục sau xâm hại.