Về hành vi của trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh phụ thuộc vào bạn và những người chăm sóc khác để có được những gì con cần cho sự phát triển khỏe mạnh – sự quan tâm ấm áp, yêu thương và đáp ứng kịp thời, sự an ủi, thức ăn, chăm sóc hằng ngày, thời gian vui chơi nhẹ nhàng và học hỏi, v.v.
Điều này có nghĩa là phần lớn hành vi của bé là về:
- gắn kết với bạn
- truyền đạt nhu cầu về những điều như sự an ủi, giấc ngủ và thức ăn
- khám phá thế giới xung quanh qua thị giác, thính giác và xúc giác.
Khi bạn dành thời gian bên bé và dần hiểu con, bạn sẽ thấy dễ dàng hơn để hiểu hành vi của bé và điều mà hành vi đó đang muốn nói với bạn.
Và khi bạn đáp ứng hành vi của bé một cách nhất quán, nhẹ nhàng và yêu thương, điều đó sẽ xây dựng mối quan hệ giữa hai người và đặt nền móng cho sự phát triển cũng như hạnh phúc của con.
Mỗi em bé sinh ra đều có khí chất khác nhau. Một số bé điềm tĩnh, số khác có vẻ mạnh mẽ hơn. Một số bé dường như luôn cử động, số khác lại trầm lặng hơn. Một số bé vui vẻ hầu hết thời gian, số khác lại nghiêm túc hơn.
Hành vi gắn kết của trẻ sơ sinh: điều cần biết
Sự gắn kết giữa bạn và bé là một phần thiết yếu của sự phát triển. Hành vi của bé cho bạn biết khi nào con muốn kết nối với bạn và củng cố sợi dây gắn kết giữa hai người.
Ví dụ, khi bé muốn kết nối và gắn kết với bạn, bạn có thể thấy những hành vi như:
- giao tiếp bằng ánh mắt và sau này là mỉm cười
- phát ra những âm thanh nhỏ, như tiếng ríu rít hay cười khúc khích
- trông thư thái và thích thú.
Đáp ứng hành vi gắn kết Khi bạn đáp lại hành vi của bé bằng một nụ cười, một cái chạm hay một cái ôm, bé sẽ cảm thấy thế giới là một nơi an toàn để chơi, học hỏi và khám phá.
Bạn không thể làm hư một trẻ sơ sinh. Những mối quan hệ nhất quán và đầy yêu thương trong giai đoạn đầu đời định hình sự phát triển, học hỏi và hạnh phúc của bé, cả hiện tại lẫn tương lai.
Hành vi giao tiếp của trẻ sơ sinh: điều cần biết
Khóc là cách giao tiếp chính của trẻ sơ sinh để bày tỏ nhu cầu và cảm xúc.
Bé khóc khi đói, mệt, khó chịu, ốm hoặc đau. Đôi khi bé khóc vì cần thay đổi khung cảnh hoặc cần được dỗ dành, hoặc vì cần biết bạn đang ở đó.
Trung bình trẻ sơ sinh khóc và quấy khoảng gần 3 giờ mỗi ngày. Một số bé khóc lâu hơn nhiều. Phần lớn việc khóc và quấy này thường xảy ra vào cuối buổi chiều và buổi tối, dù mỗi ngày có thể hơi khác nhau.
Khóc đạt đỉnh vào khoảng 6-8 tuần tuổi. Khi lớn hơn, bé dành ít thời gian khóc hơn. Tiếng khóc cũng có xu hướng rải đều trong ngày. Và bạn cũng dễ hiểu bé cần gì khi khóc hơn.
Đáp ứng khi bé khóc Đôi khi rất khó để xác định bé cần gì khi khóc. Nhưng ngay cả khi bé khóc không phải vì ốm, đau, khó chịu hay đói, việc dỗ dành con vẫn rất quan trọng. Ví dụ, bạn có thể thử ôm hoặc đung đưa bé, đưa bé đi dạo, hoặc mát-xa cho bé.
Colic (hội chứng quấy khóc) là khi bé khóc trong thời gian dài mà không có lý do rõ ràng và gần như không thể dỗ được. Nếu bạn nghĩ bé bị colic, nên đưa con đi khám với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ nhi khoa để loại trừ các nguyên nhân y tế gây ra tiếng khóc.
Hành vi khám phá và học hỏi của trẻ sơ sinh: điều cần biết
Khi bé lớn dần, con sẽ ngày càng nhận thức rõ hơn về thế giới xung quanh và bắt đầu dùng cơ thể để khám phá. Ví dụ:
- Ở giai đoạn 0-1 tháng, bé có thể nhấc đầu lên trong chốc lát khi nằm sấp hoặc quay đầu sang một bên khi nằm ngửa. Điều này giúp bé nhìn thấy bạn đang ở đâu và những gì xung quanh.
- Ở giai đoạn 1-2 tháng, bé trở nên tỉnh táo hơn và có thể mỉm cười với bạn. Bé sẽ dõi theo bạn khi bạn di chuyển, đưa mắt theo từ bên này sang bên kia cũng như lên xuống. Bé cũng đã phát hiện ra mình có ngón tay và bàn tay, và có thể nắm được cái lục lạc khi bạn đặt vào tay bé.
- Ở giai đoạn 2-3 tháng, bé bắt đầu nhìn kỹ hơn các đồ vật như khối gỗ nhỏ và đồ chơi. Bé sẽ xòe và nắm bàn tay nhiều hơn, và có thể phối hợp tay với mắt. Ví dụ, bé có thể với tới mặt bạn. Bé có lẽ cũng bắt đầu thể hiện những cảm xúc như sự thích thú, ghê tởm, khó chịu và vui sướng.
Đáp ứng hành vi khám phá và học hỏi của bé Khi hành vi của bé cho thấy con muốn khám phá, đây là thời điểm tuyệt vời để nhẹ nhàng trò chuyện, vuốt ve, đọc sách, hát, v.v. Trẻ sơ sinh học hỏi qua vui chơi, và việc chơi và học của bé chính là sự tương tác giữa bạn và con.
Trẻ cần được chăm sóc ấm áp, yêu thương để cảm thấy an toàn. Bé chưa hiểu về hậu quả, và cũng chưa phân biệt được đúng sai. Điều này có nghĩa là những hậu quả tiêu cực, hay hình phạt, không giúp trẻ sơ sinh học hỏi.
Hành vi ngủ của trẻ sơ sinh: điều cần biết
Trẻ sơ sinh cần ngủ để phát triển khỏe mạnh. Với trẻ sơ sinh, điều này thường là 14-17 giờ trong mỗi 24 giờ.
Trẻ sơ sinh thường ngủ thành những giấc ngắn 2-3 giờ mỗi giấc. Một số bé ngủ tới 4 giờ một lần. Trẻ sơ sinh thức dậy thường xuyên để bú vì dạ dày rất nhỏ. Bé có thể ngủ lại ngay sau khi bú, hoặc thức đủ lâu để chơi một chút.
Đáp ứng hành vi ngủ của bé Với giấc ngủ và thức của trẻ sơ sinh, điều quan trọng là linh hoạt và đi theo nhịp của bé, bao gồm việc dỗ dành bé khi con cần.
Hành vi bú của trẻ sơ sinh: điều cần biết
Trong những ngày đầu, trẻ sơ sinh thường cần bú mỗi 2-4 giờ.
Có thể bạn sẽ yên tâm khi biết rằng hầu hết trẻ sơ sinh sẽ hình thành một nhịp bú dễ kiểm soát trong vài tuần đầu đời. Khi lớn hơn, bé học cách bú phần lớn vào ban ngày và bú ít hơn vào ban đêm, nên mọi thứ sẽ dễ dàng hơn.
Đáp ứng hành vi bú của bé Điều quan trọng là đáp ứng và cho bé những gì con cần, ngay khi con cần. Một giờ bú êm đềm và vui vẻ là cơ hội tuyệt vời để bạn gắn kết với bé và xây dựng mối quan hệ ấm áp, tin cậy vốn rất quan trọng cho sự phát triển của con.
Khi nào cần tìm trợ giúp về hành vi của trẻ sơ sinh
Nếu bạn khó dỗ được bé hoặc không chắc tại sao con khóc, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ đa khoa hoặc gọi cho y tá chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình. Bạn cũng có thể trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc y tá nếu lo lắng hay băn khoăn về những khía cạnh khác trong hành vi của bé.
Mọi trẻ em đều có quyền được an toàn và được bảo vệ. Nếu bạn nghĩ mình có thể làm tổn thương con, có rất nhiều lựa chọn hỗ trợ dành cho bạn. Bao gồm bác sĩ, chuyên gia tâm lý, chuyên viên tư vấn, nhân viên công tác xã hội và các đường dây trợ giúp. Bạn cũng có thể nhận được sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè.
Chăm sóc bản thân
Chăm sóc bản thân về thể chất, tinh thần và cảm xúc là điều tốt cho bạn, và cũng tốt cho bé. Khi bạn khỏe mạnh, bạn có thể dành cho con sự quan tâm yêu thương mà bé cần để lớn lên và phát triển. Bạn cũng sẽ ứng phó tốt hơn khi bé khóc nhiều.
Hãy nhớ rằng một phần của việc chăm sóc bản thân là biết nhờ giúp đỡ, đặc biệt khi bạn cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, lo âu hay tức giận. Có rất nhiều người có thể hỗ trợ bạn và bé, bao gồm bạn đời, bạn bè, người thân, y tá chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình, và bác sĩ đa khoa.