Ngậm bắt vú khi cho con bú: bắt đầu từ đâu
Học cách cho con bú có thể cần thời gian, sự luyện tập và kiên nhẫn. Tìm được một kỹ thuật ngậm bắt vú phù hợp với bạn và em bé có thể tạo nên sự khác biệt lớn.
Nếu bạn cần giúp đỡ về việc cho con bú, kỹ thuật cho con bú hay cách ngậm bắt vú, nữ hộ sinh, điều dưỡng sức khỏe trẻ em và gia đình, bác sĩ gia đình hoặc Hiệp hội Nuôi con bằng sữa mẹ Úc (ABA) đều có thể hỗ trợ bạn. Họ cũng có thể giúp bạn tìm một chuyên gia tư vấn sữa mẹ.
Bạn cũng có thể gọi đến Đường dây Trợ giúp Nuôi con bằng sữa mẹ Quốc gia của ABA theo số 1800 686 268, dùng dịch vụ ABA LiveChat, hoặc đến một nhóm hỗ trợ ABA tại địa phương.
Em bé thường cần bú ít nhất 8-12 lần mỗi 24 giờ. Trong những ngày đầu đời, bé có thể cần bú thường xuyên hơn mức này. Và khi bé lớn lên, tần suất bú có thể thỉnh thoảng tăng lên. Điều này được gọi là bú cụm.
Ngậm bắt vú do bé chủ động
Một cách để bạn học cách cho con bú là để chính em bé dạy bạn.
Cách này được gọi là 'ngậm bắt vú do bé chủ động', là khi bạn để bé làm theo bản năng để tìm bầu ngực và ngậm bắt vú. Lý tưởng nhất, việc này có thể bắt đầu ngay sau khi bé chào đời, khi bạn đang tiếp xúc da kề da với bé. Bắt đầu càng sớm, bé càng nhanh học được cách ngậm bắt vú tốt, nhưng không bao giờ là quá muộn để thử.
Ngậm bắt vú do bé chủ động có thể giúp bạn tránh được nhiều vấn đề thường gặp như đau hoặc nứt núm vú và căng tức bầu ngực, vốn có thể do ngậm bắt vú không đúng cách gây ra.
Bắt đầu với cách ngậm bắt vú do bé chủ động
Bạn có thể thực hiện ngậm bắt vú do bé chủ động khi tiếp xúc da kề da với bé hoặc khi bạn mặc đồ nhẹ. Dù theo cách nào, tốt nhất bạn nên cởi áo ngực. Điều này có nghĩa là bạn có thể cần sự riêng tư trong những ngày đầu khi bạn và bé cùng học hỏi.
Dưới đây là các bước cơ bản cho kỹ thuật này:
- Để ý các dấu hiệu bú sớm của bé, như những dấu hiệu đói. Bé có thể phát ra tiếng mút hoặc mở miệng và quay đầu về phía bầu ngực. Nên bắt đầu khi bạn thấy những dấu hiệu sớm này thay vì các dấu hiệu muộn như khóc.
- Đảm bảo bạn thoải mái và lưng được tựa vững. Sẽ tốt hơn nếu bạn ngả người ra sau thay vì ngồi thẳng.
- Đặt bé lên ngực trần của bạn giữa hai bầu ngực, mặt hướng về phía bạn. Trọng lực sẽ giúp giữ bé ở đúng vị trí.
- Khi bé bình tĩnh, hãy để bé làm theo bản năng và bắt đầu di chuyển về phía một bên ngực. Đỡ bé ở phía sau vai và dưới mông bằng cánh tay gần nhất với bên ngực mà bé sẽ bú. Tránh giữ đầu bé.
- Để bé di chuyển về phía núm vú của bạn. Bé biết phải đi đâu. Việc của bạn là giữ cho bé bình tĩnh. Bạn có thể giúp bằng cách dịch chuyển cơ thể bé một chút nếu cần.
- Bé có thể sẽ tự đặt mình ở một góc nghiêng, với miệng gần núm vú và bàn chân được đỡ bởi đùi hoặc lòng bạn. Đầu bé sẽ nằm trong khuỷu tay bạn, với phần cẳng tay dưới hoặc bàn tay đỡ mông bé.
- Khi bé ở ngay dưới núm vú, bé sẽ rúc cằm vào bầu ngực bạn, vươn lên với miệng mở rộng, ngậm bắt vú và bắt đầu mút. Đôi khi bé sẽ ngậm vào, nhả ra rồi ngậm lại để bắt vú tốt hơn. Bạn có thể nắn bầu ngực để giúp bé ngậm vào.
- Nếu bạn bị đau, hãy ngắt lực mút bằng cách đưa ngón út vào khóe miệng bé, giữa hai nướu. Nhẹ nhàng rút bé ra khỏi vú và thử lại.
Những điều cần lưu ý
- Nếu bạn đã sinh mổ, hãy nhẹ nhàng hướng bé di chuyển chân và thân mình sang một bên cơ thể bạn, để bé không đạp hoặc nằm lên vết mổ. Dùng một chiếc gối bên cạnh để đỡ chân và bàn chân bé.
- Bạn có thể đỡ phía sau vai bé và kéo mông bé sát vào cơ thể mình hơn nếu cần.
- Trong khoảng tuần đầu cho con bú, cảm thấy hơi khó chịu khi bé ngậm vào là điều bình thường. Nhưng khi bé bắt đầu mút và nuốt, việc cho con bú sẽ bắt đầu thấy thoải mái hơn.
Ngậm bắt vú do mẹ chủ động
Kỹ thuật truyền thống hơn là 'ngậm bắt vú do mẹ chủ động' hiệu quả với nhiều bà mẹ và em bé.
Dưới đây là các bước cơ bản cho kỹ thuật này:
- Ngồi thẳng, với lưng được tựa vững. Nếu bé nặng, bạn có thể dùng gối để đỡ bé.
- Giữ bé sát vào cơ thể bạn. Cố gắng không đưa bầu ngực về phía bé vì việc này khiến bé khó duy trì ngậm bắt vú. Lưu ý không nâng bé cao hơn vị trí tự nhiên của bầu ngực.
- Giữ bé ở phía sau lưng và vai, để đầu bé tự do di chuyển. Bé nên nằm nghiêng với ngực áp vào ngực bạn. Đưa mũi bé lên ngay phía trên núm vú của bạn.
- Nhẹ nhàng quệt núm vú từ mũi bé xuống môi bé. Việc này khuyến khích bé mở miệng rộng.
- Khi miệng bé mở rộng, nhanh chóng đưa bé vào bầu ngực, hướng núm vú về phía vòm miệng bé. Bé sẽ khép miệng quanh bầu ngực và bắt đầu mút.
Kiểm tra cách ngậm bắt vú
Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy bé đang ngậm bắt vú đúng cách và bú tốt:
- Cho con bú cảm thấy thoải mái, không đau.
- Bé mút sâu và đều đặn, đôi khi có những khoảng dừng ngắn. Bạn có thể nhìn thấy hoặc nghe thấy bé nuốt.
- Bé ngậm cả núm vú và phần lớn quầng vú vào miệng, nghiêng về phía cằm nhiều hơn phía mũi.
- Cằm bé áp vào bầu ngực, và mũi bé hở ra hoặc chỉ vừa chạm vào bầu ngực.
- Môi dưới của bé loe ra ngoài trên bầu ngực (không bị mút vào trong), và môi trên loe ra hoặc đặt nhẹ lên bầu ngực.
- Núm vú của bạn vẫn ở tình trạng tốt và không có dấu hiệu tổn thương hay bị bóp ép.
- Bầu ngực bạn cảm thấy mềm hơn sau cữ bú. Điều này có nghĩa là bé đang lấy sữa khỏi bầu ngực đúng cách.
Cảm thấy một cảm giác căng kéo khi bé bắt đầu mút là điều bình thường. Nhưng nếu việc ngậm bắt vú gây đau, đặc biệt sau vài giây đầu, điều đó có thể có nghĩa là bé chưa ngậm bắt vú đúng cách.
Nếu bé chưa ngậm bắt vú đúng cách, bạn có thể thử ôm sát thân bé vào hơn để cằm bé áp mạnh hơn vào bầu ngực. Nếu vẫn còn đau, hãy dừng lại, nhẹ nhàng ngắt việc ngậm bắt, rút bé ra khỏi vú và thử cho ngậm lại.
Nếu bạn muốn kiểm tra lại cách ngậm bắt vú của bé, hãy liên hệ với nữ hộ sinh, điều dưỡng sức khỏe trẻ em và gia đình, chuyên gia tư vấn sữa mẹ hoặc tư vấn viên ABA.
Để biết thêm thông tin, bạn cũng có thể tải về hoặc in ra hướng dẫn minh họa về kỹ thuật cho con bú và hướng dẫn minh họa về tư thế cho con bú của chúng tôi.
Ngắt việc ngậm bắt vú, vỗ ợ hơi và trớ sữa sau cữ bú
Nếu bạn cần rút bé ra khỏi vú để thử cho ngậm lại hoặc để ngừng cữ bú, hãy tránh kéo bé ra khỏi bầu ngực. Việc này có thể làm tổn thương núm vú. Thay vào đó, hãy ngắt lực mút bằng cách đưa ngón út vào khóe miệng bé, giữa hai nướu, và nhẹ nhàng rút bé ra khỏi vú.
Bé có thể cần được vỗ ợ hơi sau khi bú từ mỗi bên ngực. Để làm điều này, hãy bế bé ngồi dậy hoặc bế bé tựa vào vai bạn và nhẹ nhàng xoa lưng bé. Bạn có thể ngừng vỗ ợ hơi nếu sau vài phút không có gì xảy ra.
Bé có thể trớ ra khoảng một thìa sữa sau khi bú. Điều này là bình thường. Nhưng hãy trao đổi với nữ hộ sinh, điều dưỡng sức khỏe trẻ em và gia đình hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ nếu bé trớ ra nhiều sữa.
Thời gian bé bú sẽ khác nhau, nhưng trong những ngày và tuần đầu, có thể kéo dài đến một giờ. Khi bé lớn hơn và mút, nuốt thành thạo hơn, cữ bú sẽ mất ít thời gian hơn. Đến 3 tháng tuổi, một số bé có thể bú đủ lượng sữa cần thiết chỉ trong vài phút.
Nên cho bú bên ngực nào
Một số bé có thể bú một bên ngực, cần nghỉ một lúc, rồi bú tiếp. Nếu bên ngực đầu tiên có vẻ vẫn còn sữa, bạn có thể cho bú lại bên đó. Hoặc bạn có thể cho bú bên còn lại. Tùy bạn quyết định.
Một số bé bú cả hai bên ngực mà không nghỉ giữa chừng.
Và những bé khác chỉ bú một bên ngực mỗi lần. Nếu bé của bạn như vậy, hãy luân phiên hai bên ngực giữa các cữ bú.
Nếu bạn dùng cách ngậm bắt vú do bé chủ động, bạn có thể nhẹ nhàng hướng bé đến một bên ngực cụ thể. Hoặc bạn có thể đặt bé gần bầu ngực và để bé tự ngậm vào từ đó.