Gắn kết với trẻ sơ sinh là gì?
Gắn kết là sự kết nối hình thành giữa bạn và em bé sơ sinh. Đó là cách bạn nghĩ về và đáp lại em bé của mình.
Gắn kết khác với sự gắn bó như thế nào?
Bạn có thể nghe mọi người nói về sự gắn bó cũng như sự gắn kết. Gắn bó là mối quan hệ cảm xúc mà bé phát triển với bạn theo thời gian.
Gắn kết và gắn bó hình thành khi bạn đáp lại các nhu cầu của bé bằng tình yêu thương, sự ấm áp và chăm sóc.
Vì sao gắn kết với trẻ sơ sinh lại quan trọng?
Sự gắn kết giữa bạn và em bé sơ sinh là một phần thiết yếu của sự phát triển.
Khi bé nhận được những gì bé cần từ bạn, như một nụ cười, một cái chạm hay một cái ôm, bé cảm thấy thế giới là một nơi an toàn để vui chơi, học hỏi và khám phá. Điều này đặt nền móng cho sự phát triển và hạnh phúc trong suốt thời thơ ấu.
Gắn kết cũng giúp bé phát triển cả về tinh thần lẫn thể chất. Ví dụ, sự tiếp xúc lặp đi lặp lại giữa người với người, như chạm, ôm ấp, trò chuyện, hát và nhìn vào mắt nhau, làm cho não bé giải phóng các hormone. Những hormone này giúp não bé phát triển. Và khi não bé phát triển, bé bắt đầu hình thành trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ.
Nhiều thời gian ôm ấp và tiếp xúc da kề da không chỉ giúp gắn kết. Nó còn giảm căng thẳng và có thể giúp giảm việc khóc.
Gắn kết ở giai đoạn 0-3 tháng tuổi trông như thế nào?
Em bé sơ sinh dùng ngôn ngữ cơ thể để cho bạn biết khi nào bé muốn kết nối với bạn và củng cố sự gắn kết giữa hai người. Ví dụ, bé có thể:
- mỉm cười với bạn hoặc giao tiếp bằng mắt
- phát ra những âm thanh nhỏ, như tiếng ọ ẹ hoặc cười
- trông thư giãn và thích thú.
Khi bạn nhận ra và đáp lại các dấu hiệu cùng ngôn ngữ cơ thể của bé một cách ấm áp và yêu thương, bé cảm thấy an toàn. Điều này giúp bé học về giao tiếp, hành vi xã hội và cảm xúc, và khuyến khích bé tiếp tục giao tiếp. Tất cả những điều này giúp xây dựng mối quan hệ giữa bạn và bé.
Cách gắn kết với trẻ sơ sinh
Tình cảm ấm áp, dịu dàng giúp em bé sơ sinh cảm thấy an toàn và xây dựng sự gắn kết của bạn. Bạn cũng có thể xây dựng sự gắn kết qua những tương tác với bé - ví dụ, khi bạn cho bé những thứ để nhìn, nghe và cảm nhận. Việc này giúp não bé hoạt động và phát triển.
Những ý tưởng để gắn kết với em bé sơ sinh của bạn
- Thường xuyên chạm và ôm ấp bé. Ngay từ khi sinh ra, bé có thể cảm nhận được cả cái chạm nhẹ nhàng nhất. Hãy thử vuốt ve bé nhẹ nhàng khi thay tã hoặc lúc tắm.
- Đáp lại tiếng khóc. Bạn có thể không phải lúc nào cũng biết vì sao bé khóc. Nhưng bằng cách đáp lại, bạn cho bé biết rằng bạn luôn ở bên.
- Bế bé. Hãy thử đung đưa hoặc bế bé áp vào người, da kề da. Hoặc địu bé bằng địu hoặc đai địu em bé.
- Khiến bé cảm thấy an toàn về thể chất. Hãy đỡ tốt đầu và cổ khi bế bé. Hoặc thử quấn bé, tái tạo cảm giác an toàn như khi còn trong bụng mẹ.
- Trò chuyện với bé thường xuyên nhất có thể bằng giọng êm dịu, trấn an. Bạn có thể nói về việc mình đang làm hoặc kể chuyện. Việc này giúp bé học cách nhận ra giọng nói của bạn. Nó cũng sẽ giúp bé học ngôn ngữ về sau.
- Hát những bài hát. Bé có thể sẽ thích những âm thanh lên xuống của các bài hát và âm nhạc, cũng như nhịp điệu. Âm nhạc êm dịu cũng có thể giúp cả hai mẹ con cảm thấy bình tĩnh hơn. Bé sẽ không bận tâm nếu bạn quên lời hay quên giai điệu.
- Cho bé thấy bạn đang lắng nghe khi bé phát ra âm thanh. Hãy thử mỉm cười, gật đầu, mở to mắt và nhướn mày. Bạn cũng có thể lặp lại âm thanh của bé hoặc nói những câu như 'Vậy à?' hay 'Con nói giỏi quá!'
- Nhìn vào mắt bé trong khi bạn trò chuyện, hát và làm các biểu cảm khuôn mặt. Việc này giúp bé học được mối liên hệ giữa lời nói và cảm xúc.
Nếu sự gắn kết không xảy ra ngay lập tức thì sao?
Bạn có thể đã gắn kết với em bé sơ sinh ngay lần đầu nhìn thấy con. Nhưng đôi khi sự gắn kết cần thời gian. Có thể mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng để làm quen và hiểu được em bé của bạn.
Lời khuyên giúp xây dựng sự gắn kết của bạn
- Dành thời gian tận hưởng việc ở bên bé. Chăm sóc một em bé sơ sinh có thể rất bận rộn, nhưng dành thời gian chỉ để ở bên nhau là điều tốt. Ví dụ, hãy thử ôm ấp và hát hoặc đọc to cho bé nghe.
- Nhìn thế giới từ góc nhìn của bé. Hãy tưởng tượng bé đang nhìn gì, cảm thấy gì hoặc đang cố làm gì. Khám phá xem bé thực sự thích và không thích điều gì. Ví dụ, bé có phải là một em bé thích giao tiếp, không ngại được chuyền tay khắp gia đình không? Hay bé thích quan sát mọi việc đang diễn ra từ vòng tay an toàn của bạn?
- Hãy linh hoạt và biết đáp ứng. Tốt nhất là đáp lại khi bé muốn bú, ngủ hoặc chơi, đặc biệt trong 3 tháng đầu.
Bạn là phần quan trọng nhất trong cuộc đời em bé sơ sinh của mình. Nếu bạn lo lắng về mối quan hệ với bé, hãy tìm sự giúp đỡ. Nhận trợ giúp khi bé còn nhỏ có thể tạo nên khác biệt lớn cho cả hai mẹ con. Nếu bạn cần, hãy tìm sự hỗ trợ. Khi bạn khỏe mạnh về thể chất và tinh thần, bạn sẽ có thể mang lại tình yêu và sự an ủi mà bé cần tốt hơn.
Em bé có thể gắn kết với nhiều hơn một người chăm sóc không?
Em bé hình thành những mối gắn kết chính với những người chăm sóc bé nhiều nhất, đặc biệt là cha mẹ. Nhưng em bé sơ sinh cũng có thể hình thành kết nối với những người khác thường xuyên chăm sóc bé một cách yêu thương và làm bé cảm thấy an toàn. Những người này có thể bao gồm ông bà, người chăm sóc được thuê và các anh chị lớn hơn của bé.
Gắn kết với nhiều hơn một người giúp bé học về sự tin tưởng và sự gần gũi với mọi người. Nếu bé gắn kết với những người khác, điều đó cũng có thể giúp bạn dễ dàng hơn khi làm những việc khác, như đi làm, tập thể dục và việc nhà. Nó cũng có thể đơn giản là cho bạn một khoảng nghỉ.
Ở nhiều nền văn hóa, nhiều thành viên trong gia đình và cộng đồng tham gia vào việc nuôi dạy trẻ, và em bé hình thành sự gắn bó với nhiều người.