Vì sao chơi lại quan trọng với sự phát triển vận động của trẻ sơ sinh
Chơi giúp trẻ sơ sinh được luyện tập cử động các bộ phận khác nhau trên cơ thể, từ đó phát triển kỹ năng vận động thô và kỹ năng vận động tinh. Khi bạn chơi cùng con, bé sẽ trở nên cứng cáp và phối hợp nhịp nhàng hơn.
Thông qua việc chơi, trẻ sơ sinh còn học cách tương tác với môi trường xung quanh và khám phá xem cơ thể mình có thể làm được những gì. Ví dụ, khi bạn cầm một món đồ chơi đưa lại gần và bé với tay lấy, bé sẽ phát hiện ra rằng mình có thể cử động cánh tay để chạm vào những vật ở gần.
Hãy luôn động viên, khen ngợi con thật nhiều và ngạc nhiên trước những điều bé làm được. Điều này giúp con cảm thấy được yêu thương, được trân trọng và xây dựng sự tự tin để bé thử những cử động mới.
4 tuần đầu tiên
Phần lớn cử động của con là phản xạ, nên bé chưa thể kiểm soát được. Ví dụ, khi bạn vuốt nhẹ má bé, theo phản xạ bé sẽ quay về phía đó để bú. Ở độ tuổi này, con có thể:
- nhìn vào mặt bạn và dõi theo những chuyển động qua lại bằng mắt, miễn là mặt bạn cách bé không quá 30 cm
- bắt đầu quay đầu
- nhấc đầu lên trong thời gian ngắn khi nằm sấp.
4-8 tuần
Con bắt đầu kiểm soát cử động của mình tốt hơn. Ở độ tuổi này, con có thể:
- xòe nắm tay ra và vung tay về phía các vật treo lủng lẳng
- nhấc đầu lên khi nằm sấp và chống khuỷu tay để nhìn món đồ chơi trước mặt.
Đến khoảng 8 tuần tuổi, con có thể cử động và đạp chân, đặc biệt khi đang tắm hoặc khi không mặc tã.
Đến 12 tuần
Con có thể vẫy tay vẫy chân, ngắm nhìn bàn tay bàn chân của mình cử động, hoặc đưa tay về phía mặt bạn hay món đồ chơi.
Con vẫn đang học cách kiểm soát cơ cổ, vì vậy điều quan trọng là phải đỡ đầu bé khi bạn bế bé lên.
Con sẽ muốn bắt chước biểu cảm gương mặt của bạn gần như từ khi mới sinh. Nếu bạn cười thật tươi, thật rạng rỡ với con, bé sẽ cố gắng làm theo. Còn nếu bạn nhăn mặt thì bạn cũng sẽ thấy bé nhăn lại với mình đấy!
Ý tưởng chơi giúp trẻ sơ sinh vận động
Bạn nên thử nhiều hoạt động chơi khác nhau với con. Điều này cho phép bé cử động theo nhiều cách, giúp tăng cường sức mạnh và học cách sử dụng các bộ phận khác nhau của cơ thể. Tất cả đều tốt cho sự phát triển kỹ năng vận động của bé.
Dưới đây là những ý tưởng chơi giúp con vận động và thúc đẩy phát triển kỹ năng vận động:
- Đặt một món đồ chơi hoặc cái lúc lắc vào tay con để bé cầm.
- Treo lủng lẳng những vật vui mắt, sặc sỡ, phát ra tiếng kêu phía trên con để khuyến khích bé với tay. Bạn có thể dựng một khung trên thảm, xe đẩy hoặc ghế nhún rồi treo đồ chơi lên đó. Chỉ cần đảm bảo bé không bị vướng vào dây.
- Cho con thời gian chơi dưới sàn và cử động cơ thể. Đừng thúc ép con làm những việc bé chưa sẵn sàng. Hãy tận hưởng niềm vui khi ngắm con chơi.
- Cho con tập nằm sấp (tummy time). Đặt bé nằm sấp trên bề mặt cứng, chẳng hạn như sàn nhà, để bé tập chống khuỷu tay và nhấc đầu lên. Bắt đầu với 1-2 phút, rồi tăng dần lên 10-15 phút mỗi ngày.
- Dành cho con thời gian "nhìn mặt nhau". Hãy giao tiếp bằng ánh mắt và khuyến khích bé dõi theo mắt bạn, quay đầu để nhìn bạn. Bạn có thể khích lệ điều này bằng cách hát và trò chuyện với con. Việc này giúp bé tăng cường sức mạnh cơ cổ và khả năng kiểm soát đầu.
Khi bạn quan sát và đáp lại những gì con đang làm, bạn sẽ hiểu được những hoạt động và cử động mà bé thích thú và yêu thích.
Một số bé có thể không thích nằm sấp lúc đầu. Nếu con khó chịu khi nằm sấp hoặc nằm sấp khiến bé bị nôn trớ, bạn có thể thử cho bé nằm sấp trên bụng hoặc ngực bạn. Sau này bạn có thể thử cho bé nằm sấp trên bề mặt cứng hơn. Luôn quan sát con trong lúc tập nằm sấp, và luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ.
Những điều cần lưu ý về sự phát triển vận động của trẻ sơ sinh
Các cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của bé thường diễn ra theo cùng một trình tự, nhưng độ tuổi đạt được có thể khác nhau giữa các trẻ.
Bạn là người hiểu con mình nhất. Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con, bao gồm cả khả năng vận động và chơi, bạn nên tìm sự trợ giúp sớm. Hãy đến gặp y tá sức khỏe trẻ em và gia đình, bác sĩ đa khoa hoặc chuyên viên vật lý trị liệu nhi khoa.
Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn nhận thấy con:
- có vẻ không còn làm được những việc bé từng làm được trước đây
- có vẻ mềm oặt hoặc cứng đờ bất thường
- không giật mình khi có tiếng động lớn ở gần
- không nhìn vào gương mặt hay giao tiếp bằng ánh mắt với bạn, dù chỉ trong chốc lát
- không phản ứng với ánh sáng mạnh hoặc không thể tập trung mắt vào sự vật
- có vẻ không quan tâm đến bạn
- có vẻ không sử dụng được một bên tay với sức mạnh hoặc sự phối hợp như bên tay còn lại.