Chạm và bế trẻ ốm hoặc sinh non trong khoa hồi sức sơ sinh (NICU)
Xúc giác là một trong những giác quan phát triển sớm nhất ở trẻ. Việc chạm vào con là cách tốt để gắn kết và củng cố sợi dây liên kết giữa bạn và bé.
Trẻ ốm hoặc sinh non trong khoa hồi sức sơ sinh (NICU) thường được rất nhiều người chạm vào. Đôi khi việc chạm này có thể gây căng thẳng, khó chịu hoặc làm bé bứt rứt – ví dụ khi bé bị chích gót chân để lấy máu hoặc đang được thở máy.
Nhưng khi bạn chạm vào con một cách nhẹ nhàng và yêu thương, điều này giúp bé cảm thấy bình tĩnh, an toàn, được chăm sóc và được yêu thương.
Bắt đầu chạm và bế trẻ ốm hoặc sinh non
Cũng như mọi em bé khác, trẻ ốm hoặc sinh non trong khoa hồi sức sơ sinh (NICU) cần sự an ủi từ cái chạm của con người. Nhưng bạn cần hết sức cẩn thận và nhẹ nhàng khi chạm vào bé.
Chuẩn bị tinh thần cho bé trước khi chạm. Bạn có thể làm điều này bằng cách nói gì đó trước khi chạm vào con. Như vậy, bé biết rằng sắp có điều gì đó xảy ra. Bé sẽ học cách kết nối giọng nói với cái chạm của bạn, và dần nhận ra bạn chính là người chạm và bế bé theo một cách đặc biệt, đầy yêu thương.
Dùng cái chạm liên tục thay vì cái chạm ngắt quãng. Cái chạm liên tục là khi bạn chạm vào bé với một lực ổn định và không di chuyển tay – ví dụ như cách ôm ấp ôm giữ (containment) hay ôm vỗ về.
Cái chạm ngắt quãng là khi bạn di chuyển tay trên người bé – ví dụ như vuốt ve và vỗ nhẹ.
Trẻ sinh non thường thích cái chạm liên tục hơn cái chạm ngắt quãng. Cái chạm liên tục giúp bé cảm thấy được an ủi và an toàn, giống như khi còn trong bụng mẹ. Trong khi đó, cái chạm ngắt quãng có thể gây căng thẳng vì làn da của bé còn mỏng manh. Khi bé lớn hơn và da chắc khỏe hơn, bé có thể bắt đầu thích được vỗ nhẹ hoặc vuốt ve.
Bắt đầu thật đơn giản. Trong những ngày đầu, việc chạm có thể rất đơn giản, chẳng hạn để bé nắm lấy ngón tay bạn. Bạn cũng có thể thử cách ôm ấp ôm giữ hoặc ôm vỗ về.
Cố gắng không dùng nước hoa hay chất khử mùi có mùi nồng khi bế trẻ ốm hoặc sinh non. Những mùi hương này có thể khiến bé khó nhận ra mùi đặc trưng của bạn.
Ôm ấp ôm giữ cho trẻ ốm hoặc sinh non
Ôm ấp ôm giữ là khi bạn hình dung đôi bàn tay mình giống như những bức tường của tử cung.
Dưới đây là cách thực hiện ôm ấp ôm giữ:
- Đặt hai bàn tay khum lại lên đầu, bàn chân, mông hoặc lưng của bé.
- Giữ tay ở đó với một lực ổn định.
- Quan sát ngôn ngữ cơ thể của bé và các máy theo dõi để biết bé đang ứng phó ra sao.
Bé có thể thấy thoải mái với cách ôm ấp ôm giữ vào lúc này hay ngày này, nhưng lúc khác hoặc ngày khác lại không. Hãy quan sát xem bé có thích một kiểu chạm nào đó hơn không – ví dụ bé có thể thích được chạm vào đầu hơn là chạm vào bàn chân.
Ôm ấp ôm giữ còn được gọi là ôm vỗ về và cái chạm sâu (deep touch).
Mát-xa có thể tốt cho trẻ trong khoa hồi sức sơ sinh (NICU) khi bé đã đủ lớn và đủ khỏe. Điều dưỡng hoặc bác sĩ của bé sẽ cho bạn biết bé đã sẵn sàng để được mát-xa hay chưa. Hầu hết các NICU đều có chuyên viên vật lý trị liệu, người có thể hướng dẫn bạn cách mát-xa sao cho bé thấy dễ chịu và được vỗ về.
Chăm sóc da kề da cho trẻ ốm hoặc sinh non
Chăm sóc da kề da còn được gọi là chăm sóc kangaroo. Đó là cách bế bé ở tư thế thẳng đứng, da kề da, áp vào ngực bạn.
Bạn nên trao đổi với điều dưỡng hoặc bác sĩ của bé về thời điểm bắt đầu chăm sóc da kề da. Một số bé rất nhỏ hoặc đang ốm chưa sẵn sàng cho việc này – ví dụ nếu bé cần nhiều máy theo dõi và thiết bị khác.
Dưới đây là những điều có thể xảy ra khi chăm sóc da kề da, khi bé đã sẵn sàng:
- Điều dưỡng sẽ giúp đặt bé lên ngực bạn và đắp cho bé một tấm chăn ấm.
- Bạn có thể ngồi, thư giãn và tận hưởng giây phút gần gũi bên con.
- Bạn có thể lắng nghe nhịp thở của bé, cảm nhận hơi ấm cơ thể và cảm nhận bé thả lỏng tựa vào bạn.
- Bạn có thể thử ngân nga khe khẽ hoặc hát ru nếu bé chịu được nhiều hình thức kích thích cùng lúc.
- Bé có thể cảm thấy dễ chịu đến mức ngủ thiếp đi ở tư thế này.
- Điều dưỡng sẽ giúp bạn theo dõi bé và điều chỉnh tư thế nếu cần.
- Bạn có thể chăm sóc da kề da chừng nào bé còn thấy thoải mái và yên ổn.
Chăm sóc da kề da có thể giúp bạn nhạy bén hơn và hiểu được các tín hiệu của con. Đây là một phần của quá trình gắn kết với bé. Nó cũng có thể giúp bạn thích nghi với trải nghiệm sinh nở.
Lợi ích của chăm sóc da kề da đối với trẻ sinh non
Chăm sóc da kề da mang lại những lợi ích đặc biệt cho trẻ sinh non. Nó có thể cải thiện:
- nồng độ oxy trong máu
- tăng cân
- sự phát triển.
Nó cũng có thể giúp trẻ sinh non:
- duy trì thân nhiệt, nhịp tim và nhịp thở ổn định
- ngủ ngon hơn
- bắt đầu bú mẹ
- ít quấy khóc hơn
- được về nhà sớm hơn.
Và nó còn mang lại những lợi ích lâu dài về thể chất lẫn hành vi.