NICU là gì?
Khoa hồi sức sơ sinh (NICU) là một đơn vị chăm sóc tích cực trong bệnh viện, chuyên chăm sóc những em bé sinh ra bị bệnh hoặc sinh non.
NICU có các bác sĩ, điều dưỡng, chuyên gia và trang thiết bị chuyên biệt để chăm sóc cho những em bé bị bệnh hoặc sinh non.
Khi em bé không còn cần đến sự chăm sóc và thiết bị chuyên biệt của NICU nữa, bé sẽ được chuyển sang phòng chăm sóc đặc biệt.
NICU trông như thế nào?
Lần đầu tiên bước vào NICU, bạn có thể cảm thấy choáng ngợp. Nhưng đội ngũ nhân viên ở NICU sẽ luôn ở bên hỗ trợ bạn khi bạn dần làm quen với nơi này.
Ở lối vào, bạn sẽ thấy một dãy vòi nước hoặc bình dung dịch sát khuẩn tay. Bạn cần rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn trong vài phút hoặc dùng dung dịch sát khuẩn tay trước khi vào. Em bé trong NICU rất dễ bị nhiễm trùng, và việc vệ sinh tay đúng cách giúp giảm nguy cơ này.
NICU có thể có những khoảng thời gian đèn được làm dịu và yên tĩnh. Đó là vì các em bé trong NICU có thể bị choáng ngợp bởi quá nhiều tiếng ồn và ánh sáng.
Hầu hết các bé sẽ nằm trong một chiếc nôi hở có sưởi ấm hoặc một lồng ấp kín có sưởi ấm. Những thiết bị này giúp giữ thân nhiệt của bé ở mức thích hợp.
Tùy thuộc vào mức hỗ trợ y tế mà bé cần trong NICU, có thể có:
- máy hỗ trợ hô hấp
- máy bơm lượng dịch và thuốc được đo lường chính xác vào cơ thể bé qua các ống đưa vào tĩnh mạch
- máy theo dõi gắn vào người bé bằng dây để đo nhịp tim, nhịp thở, huyết áp và lượng oxy trong máu
- các ống mềm nhỏ đưa thức ăn cho bé qua mũi hoặc miệng và trực tiếp vào dạ dày
- giường làm mát đặc biệt để bảo vệ não của bé nếu bé có nguy cơ bị tổn thương não
- nhân viên mặc áo choàng đặc biệt để giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Tất cả những điều này giúp bé an toàn và thoải mái, với mức can thiệp, đụng chạm thêm ít nhất có thể.
Những máy móc lớn khác sẽ được đưa vào NICU khi cần. Những máy này có thể bao gồm máy để:
- chụp X-quang và siêu âm
- theo dõi chức năng não
- điều trị cho bé dưới đèn chiếu đặc biệt để chữa vàng da.
NICU thường là một nơi yên tĩnh, với các điều dưỡng và bác sĩ lặng lẽ chăm sóc các bé, cùng những chuyên gia khác ra vào.
Máy theo dõi sẽ phát âm thanh cảnh báo nhân viên nếu nhịp thở hoặc nhịp tim của bé nằm ngoài mức bình thường. Đôi khi máy theo dõi vẫn kêu ngay cả khi bé không sao. Nếu một cảnh báo phát ra từ máy theo dõi gắn vào bé, bạn có thể hỏi điều dưỡng của bé xem cảnh báo đó có ý nghĩa gì.
Nếu bạn biết hoặc nghĩ rằng con mình sẽ sinh sớm, bạn có thể chuẩn bị tinh thần và cảm xúc cho việc sinh non bằng cách xin được tham quan NICU. Điều này có thể giúp nơi đó trở nên quen thuộc hơn khi bạn vào thăm bé sau khi sinh.
Điều dưỡng chuyên khoa
Mỗi em bé trong NICU được phân công một điều dưỡng đầu giường có trình độ chuyên môn cao. Điều dưỡng này đã hoàn thành bằng cử nhân điều dưỡng và sau đó học thêm về chăm sóc trẻ bị bệnh và sinh non.
Điều dưỡng của bé có thể cho bạn biết hầu hết mọi điều về tình trạng y tế của bé. Họ nắm được các kết quả xét nghiệm gần đây, những thay đổi trong cách chăm sóc bé, và tình trạng của bé trong vài giờ trước đó. Khi đổi ca trực, điều dưỡng của bé sẽ bàn giao cho điều dưỡng mới về tình hình và nhu cầu của bé.
Cũng có các quản lý của từng khu trong NICU và thường có một điều dưỡng phụ trách toàn bộ NICU.
Bạn có thể đề nghị được nói chuyện với điều dưỡng phụ trách.
Bác sĩ sơ sinh
NICU cũng có các bác sĩ sơ sinh. Đây là những bác sĩ chuyên về chăm sóc trẻ sơ sinh, còn gọi là chăm sóc sơ sinh. Các bác sĩ này trước tiên được đào tạo thành bác sĩ nhi khoa, sau đó học chuyên sâu thêm để trở thành bác sĩ sơ sinh.
Hầu hết các NICU có nhiều bác sĩ sơ sinh. Thường có 1-2 bác sĩ sơ sinh phụ trách toàn bộ NICU. Luôn có một bác sĩ sơ sinh trực, và bạn có thể đề nghị được nói chuyện với người này. Một số NICU vui lòng cho bạn có mặt trong giờ đi buồng và đặt câu hỏi.
Nhân viên thăm khám
Các kỹ thuật viên xét nghiệm, siêu âm, siêu âm tim và X-quang thường xuyên đến NICU. Các bác sĩ chuyên khoa nhi khác như bác sĩ tim mạch, bác sĩ nhãn khoa, bác sĩ thần kinh và bác sĩ phẫu thuật cũng có thể đến thăm khám một số bé.
NICU cũng có những chuyên gia khác đến hỗ trợ cả cha mẹ lẫn em bé. Những chuyên gia này bao gồm chuyên viên vật lý trị liệu, chuyên viên hoạt động trị liệu, nhà tâm lý học, bác sĩ tâm thần, chuyên viên âm ngữ trị liệu, chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ, nhân viên công tác xã hội và nhân viên chăm sóc tinh thần. Họ có thể trò chuyện với bạn và giúp bạn vượt qua một số thử thách khi có con nằm trong NICU, ví dụ như lo lắng, căng thẳng, vấn đề gia đình, hoặc băn khoăn về sự phát triển và việc bú của bé.
Nhân viên NICU thường tổ chức các buổi cung cấp thông tin và nhóm hỗ trợ cho cha mẹ, ví dụ như các buổi về cách chạm, bế và mát-xa cho bé, hoặc các buổi gặp gỡ giao lưu.
NICU có thể là một môi trường lạ lẫm với bé, với gia đình và với bạn. Nhưng đó cũng là phòng của bé, là ngôi nhà thứ hai của bé. Bài viết của chúng tôi về cách thích nghi với NICU có những lời khuyên giúp bạn cảm thấy thoải mái trong NICU.
Chăm sóc bé trong NICU
Các NICU ở Úc áp dụng một phần của chương trình điều dưỡng có tên là Chăm sóc Phát triển, hay Chương trình Đánh giá và Chăm sóc Phát triển Cá thể hóa cho Trẻ sơ sinh (NIDCAP).
Chăm sóc Phát triển hay NIDCAP là cách chăm sóc trẻ bị bệnh hoặc sinh non trong bệnh viện, tập trung vào nhu cầu của bé và của gia đình.
Đây là cách giảm căng thẳng cho bé trong quá trình chăm sóc hằng ngày và điều trị y tế. Đồng thời cũng là cách bảo vệ giấc ngủ của bé bằng cách giữ yên tĩnh.
Điều này có nghĩa là các điều dưỡng sẽ quan sát bé thật kỹ và dùng những quan sát đó để có bức tranh toàn diện về cách bé phản ứng, thích nghi và lắng dịu. Các điều dưỡng cũng cân nhắc cách thức và thời điểm chăm sóc bé. Ví dụ, điều dưỡng của bé có thể quan sát bé trong vài phút rồi quyết định nên đánh thức bé hay để bé ngủ thêm một chút.
Các điều dưỡng cũng có thể:
- chăm sóc theo cụm, nghĩa là tắm và cho bé ăn trong cùng một lần
- sắp xếp việc chăm sóc và cho ăn sao cho không phải đánh thức bé khỏi giấc ngủ sâu
- kiểm tra dấu hiệu sinh tồn ít lần hơn nếu bé không cần thiết
- giảm kích thích trong khi cho ăn, ví dụ cho bé ăn ở một góc yên tĩnh, được che chắn, hoặc cho ăn mà không nói chuyện hay nhìn vào bé
- cho bé ngậm mút thứ gì đó trong và sau khi ăn, hoặc cho bé cầm thứ gì đó khi được chăm sóc
- che hoặc chắn mắt bé để việc nằm trên bàn điều trị bớt căng thẳng hơn
- tránh kích thích quá mức bằng cách không vỗ về, đung đưa và nói chuyện với bé cùng lúc.
Sau khi chăm sóc, điều dưỡng sẽ quan sát bé lại để xem việc tác động đã ảnh hưởng đến bé ra sao và bé có cần thêm sự hỗ trợ để ổn định lại không, ví dụ như đặt bé ở một tư thế khác.
Các điều dưỡng cũng sẽ điều chỉnh môi trường để đảm bảo bé được thoải mái. Điều này có thể là đảm bảo giường của bé không gần vòi nước hay bồn rửa ồn ào, giảm tiếng ồn từ điện thoại và radio, hoặc dùng nệm nước, nệm gel hay nệm gợn sóng.
Gia đình bạn và NICU
Dù bé cần được chăm sóc bởi đội ngũ chuyên môn trong NICU, bạn vẫn là người quan trọng nhất trong cuộc đời bé. Sự gắn kết giữa bạn và bé rất quan trọng cho sự phát triển của bé trong NICU và về sau.
Các bệnh viện cố gắng làm cho NICU thân thiện với gia đình. Mỗi bệnh viện làm theo cách riêng, nhưng bệnh viện của bạn sẽ có chính sách để đảm bảo gia đình bạn được quan tâm trong thời gian bé nằm trong NICU. Bạn có thể xin một bản sao chính sách của bệnh viện.
Chăm sóc lấy gia đình làm trung tâm trong NICU được xem là phương pháp chăm sóc tốt nhất. Đó là việc đối xử với bạn và gia đình bằng sự tôn trọng, và làm việc như một đội cùng bạn để đưa ra quyết định về việc chăm sóc và điều trị cho bé trong NICU.
Các bệnh viện cũng thường có những thứ như ghế ngả thoải mái đặt cạnh bé, một phòng dành cho cha mẹ ở gần để ăn uống, uống trà cà phê, một phòng để bạn ở lại qua đêm với bé trước khi đưa bé về nhà, cùng đồ chơi và khu vui chơi cho anh chị của bé.
Một số bệnh viện có các loại đơn vị sơ sinh chuyên biệt. Ví dụ, có thể có đơn vị chăm sóc tim mạch sơ sinh, đơn vị chăm sóc phụ thuộc cao cho trẻ sơ sinh, hoặc đơn vị chăm sóc phẫu thuật sơ sinh. Tùy vào nơi bạn ở và nhu cầu của bé, bé có thể ở lại NICU hoặc chuyển sang một trong những đơn vị này. Hãy trao đổi với nhân viên bệnh viện để biết thêm về đơn vị của bé.